Məsum” sözü ərəb dilində “ismət” sözündən qaynaqlanır, tərcüməsi “uzaqlaşdırılmış, qorunmuş, çəkindirilmiş” deməkdir. Adətən, günahsız, saf insanları, o cümlədən, uşaqları məsum adlandırırlar. Dini anlamda isə yalnız peyğəmbərlər (şiə məzhəbində həm də imamlar) məsum sayılırlar.



Allah-təala Qurani-kərimdə Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərə (s) xitab edərək buyurur: “Şübhəsiz ki, sən böyük (gözəl) bir əxlaq sahibisən” (Qələm, 4). Məsumluq peyğəmbərdə olması gərəkən zəruri keyfiyyətlərdəndir. Peyğəmbər hər cür böyük və kiçik günahdan uzaq olmalı, istər ibadət əməllərində, istər fərdi əxlaqda, istərsə də ictimai həyatda səhlənkarlıq, ziyanvericilik, riyakarlıq etməməli, yalan söz danışmamalıdır.

Nəsirəddin Tusi (1201-1274) “Təcridül-etiqad” kitabında yazır: “Peyğəmbərdə ismət xüsusiyyətinin olması vacibdir ki, bunun vasitəsilə camaat içində etibar qazansın. Əgər peyğəmbərin hərəkətlərində qərəzli məqsəd duyulsa, həm (peyğəmbər olduğu üçün) ona tabe olmaq, həm də (pis xüsusiyyətlərinə görə) onun əleyhinə çıxmaq vacib olar; bu isə son mənada onun peyğəmbərliyini inkar etmək deməkdir”.

Əgər Allah günahkar bir insanı peyğəmbərliyə seçsəydi, insanlar onun dediklərini qəbul etməzdilər. Allah insanların içindən ən kamil əxlaqa malik olan və nümunəvi davranışı ilə seçilən şəxsləri öz vəhyinə layiq görüb. Hər bir peyğəmbərin tarixinə nəzər yetirsək, görərik ki, o, hələ peyğəmbərliyə təyin olunmazdan əvvəl öz qəbiləsi içində hörmət-izzətli olmuşdur. Məsələn, Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s) gənclik illərindən Məkkənin ən doğrucul və etibarlı sakini sayılırdı. Hər kəsin saxlamağa əmanəti olurdusa, ona tapşırırdı. Mühəmmədi (s) peyğəmbərlikdən çox-çox əvvəl “Əmin” (yəni əmanətdar, inanılmış) ləqəbi ilə çağırırdılar.

Müsəlmanların əqidəsincə, peyğəmbərlərin heç biri ömrü boyu bircə gün də olsa bütpərəstlik etməyib. Peyğəmbərlərin günahsızlığı yalnız dini təbliğat sahəsi ilə məhdudlaşmır. Allahın elçiləri peyğəmbərlik işində, ailə həyatında, siyasi fəaliyyətdə, hakimlik