Qeyb aləmi Allahın ixtiyarındadır və qeybi bilmək mütləq mənada yalnız Allaha xasdır. Qurani-kərimdə buyurulur: “Qeyb ancaq Allaha məxsusdur” (Yunus, 20; həmçinin Nəml, 65; Ənam, 59).

Hətta Quranda buyurulduğuna görə, Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s) belə, qeyb aləmindəki bəzi məlumatlardan xəbərsiz idi (Ənam, 50). Bu ayələrdə xatırlanan qeyb mütləq qeyb qisminə aiddir (məsələn, qiyamətin vaxtı, Mehdinin zühur vaxtı). Bunları Allahdan başqa heç kim – nə insan, nə cin, nə də mələk bilməz.

Qeybin başqa bir qismi isə izafi qeybdir ki, Allah bunları öz istədiyi bəndələrinə xəbər verə bilər. Yenə Qurani-kərimdə oxuyuruq: “Qeybi bilən ancaq Odur (Allahdır) və öz qeybini heç kəsə əyan etməz; bəyənib seçdiyi peyğəmbərdən başqa” (Cin, 26-27). İzafi qeyb aləmindən xəbər vermək peyğəmbərlərin möcüzəsidir; peyğəmbərlər bu yolla camaatı inandırıb Allahın dininə dəvət edirlər.

Bir çox kitablarda yazıldığı kimi, imamlar, mömin şəxslər, övliyalar, din alimləri də izafi qeyb aləmindən bəzi xəbərlər verməyə qadirdirlər. Bu xüsusiyyətə kəramət deyilir. Tarixdə çox adamlar olub ki, gələcəkdə baş verəcək, yaxud çox-çox uzaq məkanlarda baş vermiş hadisələri insanlara danışıb, onların təəccübünə səbəb olublar. Bir qayda olaraq, qeybdən məlumatı olanlar bunu yayıb faş etməyi xoşlamır, yalnız zərurət halında açıb söyləyirlər. Çünki qeybdən xəbər vermək insanların heyranlığına səbəb olur, həmin adamı hörmət-izzətlə əhatə edirlər. Əsil Allah dostları isə bunu həmişə öz nəfsləri üçün təhlükə hesab etmiş, təkəbbürə düşməkdən qorxmuşlar. Qeyb aləmindən məlumatlar övliyalara çox zaman yuxuda verilir, ya da istədikləri məsələni öyrənmək barədə Allaha dua edirlər və duaları müstəcab olur.

Qeyb aləmindən qismən məlumatı olan kəramət sahibi alimlərdən biri də XIX əsrdə yaşamış məşhur müctəhid Şeyx Mürtəza Ənsari idi. Onun şagirdlərindən biri başına gələn bu əhvalatı öz dostlarına danışmışdı: “Cavan vaxtımda dini təhsil almaq üçün Nəcəfi-əşrəfə gəlib, Şeyx Ənsarinin dərsinə qatıldım. Amma