Sağlam düşüncəli bir insan üçün
yalan danışmaq ən dəhşətli və
təhlükəli sosial bir fenomendir.
Çünki bununla cəmiyyətlər
məhv ola və cəmiyyətin fərdləri
arasındakı inam, etibar hissi
yoxa çıxa bilər. Nəticədə
insanlar bir-birilərinin söz və
əməlləri barədə özlərini rahat
və əmin hiss etmək yerinə bir-
birindən şübhələnməyə başlaya
bilərlər.
Allah Təala buyurur: Yalanı
ancaq Allahın ayələrinə
inanmayanlar uydururlar. Məhz
onlardır yalançılar. [ən-Nəhl,
105]. Yalan danışmağın
xoşagəlməz nəticələri hələ
İslam dini bunu məzəmmət
etməzdən öncə sağlam
düşüncəli insanlara yaxşı
məlum idi. Belə ki, İslamın
gəlişindən öncəki cəhalət
dövründə insanlar özlərinin
yalançı kimi vəsf olunmasına
nifrət edərdilər.
Bir çox valideyn uşaqlarının
yalan danışmasına görə özlərini
narahat hiss edirlər. Lakin
adətən onlar yalanın bütün
növlərini bir başlıq altında
təsnif etməklə səhvə yol verir
və buna əsaslanaraq da
problemi həll etməyə cəhd
edirlər.
Böyüklərin danışdığı yalan ilə
cəzadan qorunmaq və yaxud öz
təsəvvür, xəyallarının təsiri
altında qaldığından dolayı
uşaqların istifadə etdikləri
alanlar arasında böyük bir fərq
vardır. Deməli, himayədar və
yaxud tərbiyəçi uşağın belə bir
metoda əl atmasına və yaxud
belə bir xüsusiyyətin onda
yaranmasında motiv və yaxud
şərtlərin nə olduğu
araşdırmalıdır. Valideyn nə
qədər ki, övladının davranışını
tədqiq edir, ona doğru yolu
öyrətmək və yönəltməklə
yanaşı ona qarşı sevgi və şəfqət
hisslərini ifadə edirsə uşaq,
eləcə də onun ailəsi hər zaman
bu cür şeylərdən sağ-salamat
qalacaqdır.
Uşağa yalan danışmağı
öyrətməkdə ailənin rolu
Ata öz övladına həddiyyə
alacağını və yaxud həftə
sonunda onu gəzintiyə
aparacağını vəd edir. Lakin
müəyyən bir səbəbdən vədini
yerinə yetirə bilmir;əgər bu cür
davranış təkrarlanırsa
övladlarında belə bir fikir
formalaşacaq ki, deməli bir kəs
əslində bunu nəzərdə tutmadığı
halda başqa bir söz söyləyə
bilər...yəni yalan danışmaq olar.
Beləliklə də,