Albert Eynşteyn-XX əsrin fizika nəzəriyyəsi üzrə görkəmli alimi, müasir nəzəri fizika elminin və məşhur “Nisbilik nəzəriyyəsi”nin banisi, ictimai xadim, humanist, 1921-ci ildə fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı... Bu alimin adı, elmi failiyyəti böyükdən-kiçiyə hər kəsə tanışdır. Lakin, A.Eynşteynin dini dünyagörüşü haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur, hətta onun dinə baxışı mübahisə doğuran məsələlərdəndir. Bəziləri iddia edir ki, Eynşteyn Allahın varlığına inanırdı, dindar insan idi; digərləri isə onu ateist hesab edir. Hər iki tərəf bunu təsdiq etmək üçün dahi alimin öz sözlərinə istinad edir...


Albert Eynşteyn 14 mart 1879-cu ildə Almaniyanın cənubunda Ulm şəhərində anadan olub. Atası Qerman Eynşteyn (1847-1902) kiçik müəssisə sahibi idi, anası Paulina Eynşteyn (1858-1920) tacir nəslindən idi. Ailə sonradan Münhen şəhərinə köçür ki, nəticədə 11 yaşlı Albert ilk təhsilini yerli katolik məktəbində alır. Onun ailəsi güclü dindarlığı ilə seçilməsə də, o dövrdə Almaniya qanunlarına əsasən hər bir uşaq dini təhsil almalı idi. İudaizm dininin əsaslarına yiyələnməkdə Albertə onun uzaq qohumu kömək edirdi, bir müddət dinə çox böyük maraq göstərsə də, sonradan elmi-dünyəvi kitablar oxuya-oxuya Albert dindarlıqdan uzaqlaşır...


Daha sonralar elm və fəlsəfə ilə məşğul olduqca Albert Eynşteyn din anlayışına daha geniş mənada və ciddi məzmunda yanaşmağa başlayır. “Mənim kredom” (qanunum) məqaləsində yazır: “İnsan taleyində yaşanan ən gözəl və dərin hiss-sirlərlə dolu müəmmalı hal yaşamaqdır. Bu hal din, incəsənət və elmdə daha dərin tendensiyaların əsasında mövcuddur, bu hissləri yaşamayan şəxs mənim aləmimdə ölü olmasa da, kor insandır. Daxili təlatümlər altında gizlənən gözəlliyi və kamilliyi şüurumuz bizə yalnız zəif əks-səda ilə çatdırır ki, dindarlıq-bunu anlamaq bacarığıdır. Bu mənada mən dindaram...”


1930-cu ildə yazdığı “Din və elm” məqaləsində o, insan həyatında və elmi tədqiqatlarda dinin rolu haqqında suallara cavab axtarır. Bu məqalədə 3 tip