Müsəlman alimləri bir çox ixtira
və kəşfləri ilə avropalıları
əsrlərlə qabaqlamışlar.
Avropada cəhalətlə
öyünüldüyü, elmlə düşmənçilik
edildiyi, elm adamlarının
öldürülüb yandırıldığı
inkvizasiya dövrlərində
müsəlman alimlər tərəfindən
həyata keçirilmiş bəzi elmi
axtarış və kəşflər
diqqətəlayiqdir.
İlk kağız fabriki 794-cü ildə
Bağdadda Harun ər-Rəşidin
vəzirinin oğlu İbn Fəzl
tərəfindən qurulmuşdur. Belə
bir fabrik 800-cü ildə Misirdə,
950-ci ildə isə Əndəlüsdə
(İspaniya) inşa edildi. Avropada
isə yalnız uzun illər sonra belə
bir fabrik açıldı. 1100-cı ildə
Bizansda, 1102-ci ildə Siciliyada,
1228-ci ildə Almaniyada, 1309-
cu ildə isə İngiltərədə ilk kağız
fabrikləri fəaliyyətə başladı.
Məlum olduğu kimi kağız kitab
üçün xammaldır. İslam
dünyasında kağız fabriklərinin
qurulması elmin sürətlə
yayılmasını göstərir.
TİBB
* Həkimlərin sultanı kimi
tanınan İbn Sinanın (980-1037)
tibb aləmini çox yeniliklər
gətirən Əl-Qanun adlı əsəri
nəinki yalnız İslam dünyasında,
həm də Avropada əsas tibb
kitabı sayılmışdır. Kitabın Tibbin
İncili adını qazanması, 600 il
Avropa universitetlərində dərs
vəsaiti kimi tədris olunması
buna ən böyük sübutdur. İbn
Sina tibb də daxil olmaqla 29
müxtəlif elm sahəsindəki
ixtiraları ilə avropalılara
nümunə olmuşdur.
* Bəzi tədqiqatçıların fikrincə,
İbn Sina kimi qüdrətli həkim
sayılan Razi (864-925) çiçək və
qızdırma xəstəliklərin kəşf
etmiş və bu mövzuda ilk dəfə
əsər yazmışdır.
* Fateh Sultan Mehmetin
tərbiyəçisi və müəllimi
Ağşəmsəddin (1389-1459)
mikrobu kəşf etmişdir.
* Vərəm mikrobunu Kambur
Vesim (vəfat 1761) kəşf
etmişdir.
* İbrahim Cəssar (vəfat 1009)
1000 il bundan əvvəl cüzam
xəstəliyinin yaranma
səbəblərini və müalicəsini
göstərmiş, vəbanın yoluxucu
olması barədə isə ilk dəfə elmi
yolla İbn Xəttab (1313-1374)
fikir yürütmüşdür.
* Gözlə bağlı tədqiqatları ilə
müsəlman həkimlər əsrlər
boyunca elm dünyasının öndəri
olmuşlar. Gözdəki retina
təbəqəsinin funksiyası