Yeniyetməlik özünü tanıma, şəxsiyyətini kəşf etmə və psixi inkişafın ən mühüm zamanıdır. Gələcək həyat fərdin bu dövrü necə keçəcəyindən çox asılıdır. Buna görə də valideynlər uşaqlarının yeniyetməlik dövrünün uğurla keçməsi üçün çalışmalıdır. Təbii ki, valideynlərin bu barədə daha çox məlumata sahib olmaları işin uğurlu aparılmasına təsir göstərəcək.

Təxminən 10-20 yaş arası bir dövrü əhatə edən bu zaman ərzində, yeniyetmənin orqanizmində bir sıra fiziki dəyişikliklər və eləcə də psixoloji narahatlıqlar baş verir. Əksər yeniyetmələr bunlara alışmaqda çətinlik çəkirlər.

Fiziki dəyişikliklərə boy uzanması, çəki artımı, səsin qalınlaşması, üzdə sızanaqların əmələ gəlməsi, cinsi dəyişikliklər və s. aiddir. Psixoloji narahatlıqlara isə biz özünə qapanma, utancaqlıq, özünəgüvən hissinin aşağı olması, tez incimə, sərbəstliyə həddən artıq meyl, istəklərin artması, eqoistlik, qarşı cinsə meyl, gələcək haqda narahatlıq və s. misal göstərə bilərik. Bunlar diqqətə alınmadığı təqdirdə dərslərdə zəifləmə, valideynlərlə münasibətlərin gərginləşməsi, inadkarlıq və s. bu kimi neqativ hallar yarana bilər. Bunlardan ən təhlükəlisi isə özünə qapanma, tənhalığa çəkilməkdir ki, bunun da sonu bir çox hallarda intiharla nəticələnir.

Psixoloq Elnur Bayramovun sözlərinə görə, özünə qapanma tək duyğusallıqdan deyil, digər faktorlardan da yarana bilir: "Duyğusallığın yaratdığı səbəb kimi götürsək, bu hal xüsusilə uşaqlarda və yeniyetmələrdə daha çox özünü büruzə verir. Uşaqlarda özünə inamın az olması, real həyatda valideynlərini, dostlarını düşündüyü kimi görə bilməməsi, onlara qarşı olan diqqətin süni olmasını hiss etməsi özünə qapanma hallarına gətirib çıxarır. Valideynlərin ailədaxili münasibətlərinin müəyyən ailədaxili normalardan kənarda olması uşağın "digər ailələr belədir, onlar öz övladlarına daha yaxşı yanaşırlar, niyə bu bizim ailədə belə deyil" düşüncəsi onun özünəqapanmasına səbəb olur".

Özünə qapanma halların ən çox natamam ailələrdə baş verdiyini deyən