Bismilləhir-Rahmənir-Rahim!


Bəşəriyyət, tarix boyu heç bir mövzuya, kamil insan axtarışı qədər böyük diqqət yetirməmişdir. Bəs görəsən insanı öz mahiyyətini daima təhlil etməyə və özünü daha çox dərk etməyə nə vadar edir?

Bu suala cavab kimi müxtəlif səbəblər göstərmək olar. Lakin, düşünürük ki, bunların hamısının kökündə insanın praqmatikliyi durur. İnsan, özünün mövcudluğundan və ona verilmiş imkanlardan ən maksimal mümkün ola bilən nəticə əldə etmək istəyir. Və bu maksimal nəticə məfhumunu bəşəriyyət, kamil insan anlamına inikas etmişdir.

Əgər insanın idrakının inkişaf mərhələlərini təhlil etsək, məlum olur ki, bu gün bu axtarışlar, özünün böhran həddindədir. Ola bilsin ki, bu böhran müasir insanın öz varlığının mahiyyətinin primitivləşdirilməsinə qarşı müqavimətinin bir növ təzahürüdür. Bəlkə də bu, müasir «elmin» yuvarlandı]ı doqmatizmə görə tövbə etmək arzusundan irəli gələn bir hissdir.

Bir şey tamamilə aşkardır - müasir, postmodern insanı özünü axtarmaqdadır. Və bir çox hallarda bu axtarış, zəkalarda təlatüm yaradan dühaların verdiyi təkanın nəticəsidir. Ətalətə qarşı qiyam edən bu insanların bəşəriyyəti düşündürən və narahat edən bütün suallara cavab verib-verməməsi o qədər də önəmli deyil. Əsas odur ki, onlar bəşəriyyəti silkələməyə, ruhi durumdan uzaq olan bir zombiləşmənin məhvedici yolundan döndərməyə müvəffəq oldular. Onlar bəşəriyyəti yeni bir müstəviyə - öz varlığının və mahiyyətinin dərk edilməsi müstəvisinə yönəldə bildilər. Əlbəttə ki, bəşəriyyətin öncülləri olan böhran filosoflarının əsərlərinə bu günün ucalığından müxtəlif cür nəzər salmaq olar. Lakin, onların fəlsəfi qiyamlarının bəşəriyyəti xilasedici axtarışa sövq etməsi - təkzibedilməzdir. Onlar, bizi, özümüzə kənardan baxmağa vadar etdilər, özünüdərkdən qorxmamağı öyrətdilər.

Fəlsəfənin və psixoanalitikanın görkəmli nəzəriyyəçiləri hesab edirlər ki, bu vücudi sarsıntılardan qorxmaq lazım deyil. Axı, mahiyyət etibarilə daxili və xarici bütlərin belə sındırılmasının