Hüseynin əsl mənada əlehidarı Yeziddir.


Yezid; pisliyi, yalanı, kələkbazlığı, çirklənmişliyi, iyrəncliyi, zülmü,haqqsızlığı, namusuzluğu və namərdliyi təmsil edir.
Yezid; qanun-qayda bilməz, haqq-hüquq tanımaz, əyyaş və sərxoş biri idi.
Yezid; xainlik, hiyləgərlik, ikiüzlülük, avaralıq və həyasızlıq kimi xüsusiyyətləri keçmişlərindən miras almışdır. Hətta tarixçilər belə deyirlər:

"Yezid, atası kimi daş ürəkli və qəddar biri idi; amma onun kimi hiyləgər deyildi. Buna görə, mərhəmətsiz və xain tətbiqlərinə yumşaq diplomatik pərdələr çəkməkdə çox mahir deyildi. Aşağı xarakteri və səviyyəsiz əxlaqı, onda şəfqət, ədalət, sədaqət və digər insani-İslami ərdəmlərdən əsər buraxmamışdı."
O dövrün tarixinə baxsaq İmam Hüseyn (ə.s) və Yezidi tanıyanlar; Hüseynin, onun üçün zikr etdiklərimizdən daha uca olduğunda və Yezid üçün söylədiklərimiz də (hissiyyatımızın ifadəsi olmayıb) Yezidin bu izah edilənlərdən çox daha alçaq biri olduğunda həmfikirdirlər.
Yezid, yalnız peyğəmbər ailəsinə zülm etməklə qalmamış, Peyğəmbərin məscid və məzarını, səhabələrinin qanıyla qırmızıya rəngləmiş, ismətləri də daxil, Peyğəmbər səhabələrinin hər şeyini əsgərlərinə mübah etmişdi. Bununla da qalmayıb Allahın beyti, Müsəlmanların qibləsi Kəbəni daş yağışına tutub atəşə vermişdi.
Və Yezid; ürəyi Rəsulullaha (s. a. a) istiqamətli kin və buğz ilə dolu olan biri idi. Bədirdə öldürülən müşrik babalarından ötəri bu kini bəsləyirdi. Peyğəmbərin tərtəmiz Əhli Beytini qılıncdan keçirdikdən sonra Peyğəmbərdən intiqam aldığı üçün xoşbəxt və sevincli idi. Taxtına qurulmuş, müşrik atalarının hazır olub intiqamlarının necə alındığını görmələrini arzulayırdı və aramızca şərabını qurtumlarkən Abdullah ibn əz-Zeb'ari'dən öyrəndiyi etdiyi şeir həyasızca ağızından tökülürdü:

Kaş ki Bədirdəki böyüklərim olsadılar da görsədilər
Həzrəcin, ox və mizraqların isabətindən necə inlədiyini
Qışqırardılar və sevincdən gözyaşı tökərdilər
Sonra deyərdilər ki: Yezid! Əlin dərd görməsin.
Onların irəli gələnlərindən ulularını öldürdük
Bədrin qarşılığı olaraq, beləcə tarazlıq təmin edildi
Haşim oğulları mülk ilə oynadılar.
(Yoxsa Haşimi Məhəmmədə Allahdan) Nə bir xəbər gəlmiş, nə də vəhy enmişdir
Həndəfdən olmayım (soysuz olum), əgər intiqam almazsam
Etdiklərindən ötəri Əhmədin (Məhəmmədin) soyundan.

İndi görəsən, bu sözləri söyləyən biri Müsəlman ola bilərmi?

Yezid Necə Hökmdar Oldu?


Pisliyi təmsil edən belə bir zalım -həm də Peyğəmbər (s. a. a) səhabələrinin yaşadığı bir çağda- necə oldu da Müsəlmanların başına hökmdar olaraq müsəllət oldu? Bu problemin cavabını belə yekunlaşdıra bilərik:
Yezidin atası Müaviyə, ikinci xəlifə tərəfindən Şam qubernatorluğuna təyin edildi. Gün keçdikcə güclənən Müaviyə, öz qəbiləsindən üçüncü xəlifə Osman dövründə, gücünə güc qataraq başına buyruq bir dövlət halına gəlmişdi.
Bu cür qubernatorların zalımca işləri və sui-istifadələri üzündən üçüncü xəlifə öldürüldü. Hz. Əli (ə.s) zorla xilafətə gətirildi.
Hz. Əli (ə.s) , hökumət proqramının bir paraqrafında haqsız qazanc, sui-istifadə və cəmiyyətə aid daşınan və qeyri-daşınan malları qanunsuz yollardan ələ keçərənlərdən, bu malları xəzinəyə- beyt'ül mala geri çevirməkdə qərarlı olduğunu bu cümlələrlə ifadə edirdi:
"Allaha and içərəm ki bu mallarla evlənmə və ya xidmətçi götürmədə xərclənənləri belə təsbit etdiyim an Beyt'ül Mal xəzinəsinə geri çevirəcəyəm. (Bu ədalətli paylaşmadan kimsə sıxılmasın) Şübhəsiz ədalətdə hər kəs üçün genişlik, rahatlıq vardır. Ədalətdən çətinlik duyan kimsə, özünə ediləcək haqsızlığın daha darıxdırıcı olduğunu unutmamalıdır. (Ədalət bir gün ona da lazım olar.)"
Hz. Əli, ədalətin ancaq ədalətli heyətlərlə qoyulacağına inanırdı. Bunun üçün, çirklənmiş heyətləri təmizlik edib yerinə təmiz-təmiz heyətlərlə ölkəni idarə etməyi əhəmiyyət verirdi.
Zamanın siyasətçiləri, bir müddət bu heyətlərlə davam etməsini, xüsusilə Müaviyəyə toxunmamasını, təmizlik əməliyyatını zamana yaymasını İmam Əliyə tövsiyə edirdilər.
Halbuki İmam Əli, siyasi oyunlarla iqtidarını uzatmaqdansa, iqtidarı təhlükəyə atma bahasına primitivi və həyatı bahasına belə ədalətli qalmağı seçirdi və bunlardan əsla güzəşt verməməyə qərarlı idi.
Hökumət proqramı elə, rəhbərlik anlayışı da belə olunca, dövlət imkanlarından sərvət toplamaya alışmış güc mərkəzləri ədalət və bərabərliyi əsas alan bu anlayışdan narahat oldular. İmam Əliyə özlərinə əvvəlki hökumətlər dövründə tanınan imtiyazların davam etməsi mövzusunda təzyiq etməyə başladılar. Əli ədalət, bərabərlik və azadlığı əsas alan İslami rəhbərlik formasından verməyincə; beyətlərini pozub İmam Əliyə qarşı döyüş başlatdılar. Döyüşlər bir-birini izlədi. Ən sonunda Ramazan ayının 19. gününün səhər namazında özünü öldürməyə gələn Əbdürrəhman ibn. Mülcəm adındakı terroristi fərq etməsinə baxmayaraq, daha cinayət törətməmiş birinin azadlığını, namazı bitirənə qədər olsun məhdudlaşdırmağı İslami hüquq anlayışına sığdıra bilmədi və çox təəssüf ki Əli hüquq və ədalət anlayışının qurbanı oldu. Başına aldığı qılınc yarası nəticəsində ancaq üç gün yaşaya bildi.
Özünə nə yedirsələr qatilinə də onu yedirmələrini, ona işgəncə etməmələrini, bu cinayətdən ötəri daşqınlıq etməmələrini və ədalətdən azmamalarını vəsiyyət etdi və elə də oldu.
Hz. Əlidən sonra xalq Hz. Həsənə beyət etdi. Bu vaxt mənfəətçi güc mərkəzləri Müaviyə ətrafında birləşmiş, mərkəzi hökumətə qarşı döyüşə davam edirdilər.
Bir tərəfdən öz əsgərlərində gördüyü döyüşə qarşı istəksizlik, bir tərəfdən daxili qarışıqlığı fürsət bilib hücuma keçərək İslam dövlətini kökdən yox etməyi məqsəd qoyan xarici təhdid və digər tərəfdən gözünü iqtidar ehtirası bürümüş Müaviyənin etinasızlığı; ən böyük qayğısı İslam dövlətinin davamlılığı olan İmam Həsəni sülhə məcbur buraxmışdı.
İqtidar uğruna İslamın kökdən yox olmasına könülü razı olmazdı. İmamət məsuliyyəti də buna icazə verməzdi. Bunun üçün bir qisimini aşağıda zikr edəcəyimiz şərtlərlə iqtidarı Müaviyəyə buraxaraq vətəndaş müharibəsiyə son verdi. Sülh xülasəylə bu şərtlərə bağlanmışdı:
Müaviyə, bütün İslam dünyasına hökm edərkən Allahın Kitabı və Peyğəmbərin sünnəsinə uyğun əməl edəcək, keçmişin düşmənliyi gələcəyə daşınmayacaq, Peyğəmbər xanədanına qarşı gizlidə və açıqda hiyləyə müraciət etməyəcək, Əliyə söymək və söydürməkdən imtina edəcək, kimsəyə pislik etməyəcək və yerinə vəliəhd təyin etməyəcəkdi.
Müaviyə bu şərtlərə uyğun gələcəyini Allaha əhd edirdi. Amma çox təəssüf ki, özünün də imzaladığı bu şərtlərin heç birinə Müaviyə sadiq qalmadı. İşində nə kitaba və sünnəyə peyk, nə düşmənliyə son verdi, nə Əliyə söyüb söydürməkdən, nə də Əhli Beytə qarşı hiylə və intriqadan imtina etdi. Əksinə irqçi, despot, bir zülm və intriqa nizamı qurub, İmam Həsəni zəhərlədərək şəhid etdi. Özündən daha alçaq, əyyaş və sərxoş olan oğulu Yezidi vəliəhd təyin etdi. Daha özü həyatda ikən, Yezid üçün kimindən çıxar qarşılığı, kimindən qorxuilə beyət aldı.Beləcə öz sağlığında oğulu Yezidi İslam və Müsəlmanların başına müsəllət etdi.

Yezidin Etdikləri


Yezid, üç illik hökumətindəki üç qorxunc cinayət işlədi:
Yezid, iqtidarının ilk pis iş olaraq başda İmam Hüseyn olmaq üzrə Peyğəmbər xanədanının kişilərini sadiq yaranları ilə birlikdə günlərlə mühasirə altında ac susuz buraxıb sonra da ox, mizraq və qılıncla qətl etmiş, Peyğəmbər qız və gəlinlərini kəsik başlar ilə birlikdə şəhər şəhər gəzdirib xalqa nümayiş etmişdir.
İkinci əclaf işi Peyğəmbərin Mədinəsini zəbt edib Peyğəmbərin məscid və məzarını səhabələrinin qanıyla rəngləmiş və onların namusları da daxil hər şeylərini əsgərlərinə mübah etmişdir. Tarixə Hərrə faciəsi olaraq düşən bu hadisədə on min səhabə və təbiin qılıncdan keçirilmiş, minlərlə qız və qadının isməti çirklədilmişdir.
Üçüncü və son əclaf işi isə Məkkə və Kəbəni yandırıb yıxmaq olmuşdur və daha ordusu Məscidi Haramda Müsəlman qanı axıtmaqla məşğulkən Yezidin yatağında öldüyü xəbəri gəlmişdi.