SaLam, ana!

Artiq nechenci defedir ki, sene mektub yaziram. Ve artiq neche iLdir ki, yaziram, ozum oxuyuram… Ve bir neche defe goz yashLari icherisinde oxuduqdan sonra, cirib atiram. Yeqin ki, bu mektubumun taLeyi de beLe oLacaq. Ya da ki… BiLmirem! Ne oLur oLsun, bu mektubu da gondermeyecem sene.Yeqin ki, saxLayaram ve ne vaxtsa imkan dushse, derc etdirerem. Ve yeqin ki, ne vaxtsa, bu mektubum sene geLib chatar. Sene de oLmasa, bashqa insanLara tesiri oLar… BeLke de!

O vaxt chox kichik idim. Cemi besh yashim var idi. Az da oLsa, bezi anLar kohne bir fiLmden kadrLar kimi beynimde hekk oLunub ve daim agLimdadir. Atam sag idi onda. Biz onun yanindaydiq, o da bizim. Xoshbext bir uchLuk idik – men, sen ve atam! CHox aiLecanLi kishi idi rehmetLik. Tam oLaraq yadimda qaLmasa da, onun guLer simasini yada saLdiqda, bashqa cur dushune biLmirem onun baresinde.


Tez-tez yuxuma girir atam. Korpe vaxtLarimda oLdugu kimi, yene de aLnimdan opur, bashimi tumarLayir… Ve yene de, fereh doLu tebessumLe, “baLaca kishidir bu!” deyerek, chiynimden ehmaLca yumruqLayir. Seni de gorurem o yuxuLarda. O meni havaya qaLdirib bashinin ustunde dondurduyu zaman, sen heyecanLa ireLi geLerek meni onun eLinden aLmaga chaLishirsan. “Ay kishi, ushagi yere qoy, yixarsan!” deyirsen. O ise, ichden bir qehqehe chekir ve “Narahat oLma, ikimiz de eLdenmohkem kishiLerik” cavabi iLe, meni daha da yuxaridan dondurmeye bashLayir. Ve daha suretLe!

Menimse, bashim giceLir. Az evveL guLurdumse, artiq agLamaga bashLayiram. AtamLa kechen anLarimin Lezzetini chixarmaq evezine, totuq yumruqLarimLa bashina, chiyinLerine vururam. O ise yene de guLur, yene de meni esebLeshdirmeye davam edir… Men artiq dozmurem, “Ata, qorxuram burax!” deye qishqiriram.

ELe bu anda… Ozum oz sesime diksinib ayiLiram. Artiq neche iLdir ki, eyni yuxu gormeyime baxmayaraq, yene her defe sagima-soLuma baxib onu axtariram. Onu da tapmasam beLe, senin yanima oturub, heyecanimi dagitmaq uchun, teseLLi vermeni ve bashimi qucaqLayaraq “LayLa” oxumagini arzu edirem. Sanki, adet etmishem. Boyusem de, bu ushaqLiq xeyaLLarim eL chekmir heLe menden!

O vaxt, cemi beshce yashimda, bashimi dizine qoyub senden nagiL dinLediyim bir axsham chagi, eve zeng geLdi. Senin danishdigin shirin nagiLLarin hezzi iLe shirin yuxuya getmeye chaLishirken, o zeng menim nagiL dunyami aLt-ust etdi, heyatimi deyishdirdi! Bed xeberi geLdi bizim kishinin. AvtomobiLinin sukani sozune baxmamish, onu bir yuk mashinin qurbanina chevirmishdi. ELden mohkem oLa biLmemishdi menim ideaL qehremanim!

Her shey deyishdi ondan sonra heyatimizda. KasibLiq, sixinti, ehtiyac… Bir iL beLece, birLikde omur surduk. Sen yad evLerde paL-paLtar, qab-qacaq yuyur, ozgeLerin ushaqLarina baxir, amma, oz ushagin qaygidan kenar, qorxu ichinde seni gozLeyirdi evde. Pencereden asiLib, sebrsizLikLe yoLunu gozLeyirdi.

ALti yashim oLanda… Meni tekLikden “qurtararaq”, ozge ushaqLarLa birLikde, senin yoLunu gozLemeye mehkum etdin. Ushaq evine terk edib, tezLikLe her sheyin yaxshi oLacagi ve meni hemisheLik aparacagina inandirdin ve getdin.

Ushaq evinde tamam bashqa bir aLem movcud idi. Orada da nagiLLar eshidirdik. Amma, oz nagiLLarimizi. Bir-birimize “meni tezLikLe geLib aparacaqLar, ozu de hemisheLik!” deye danishdigimiz qisa, sade, amma, butun nagiLLardan shirin oLan nagiLLari! Savashdigimiz anLarda, bir-birimize beLe nagiLLarLa aciq verirdik.

UshaqLarin ichinde en chox daLashqani men idim. En chox nagiL danishani da. Senin tezLikLe geLib meni aparacagini danishdiqca, digerLerinin ani paxiLLiq ve uzuntu kechirmesi mene Lezzet edirdi nece! Ushaq idim, ozum uydurdugum nagiLLarLa ozumu de aLdadirdim… Nece!?

EvveL, tez-tez geLirdin yanima. Getirdiyin shirniyyat ve oyuncaqLarLa meni sevindirir, bir neche deqiqe shirin-shirin sohbetLeshir… Ve “teLesirem” deyerek, yene de sensizLiyin qucaginda buraxirdin meni. Tedricen, daha gec-gec geLmeye bashLadin. Ere getdikden sonra ise… Axirinci defe seni gorduyum zaman hamiLe idin. “Qaqashin oLacaq, geLib seni de aparcagam ki, ona baxasan” deye, meni sonsuz sevindirdin hemin gun. Bu son sevincim idi. Ve senden eshitdiyim son nagiL!…

…OLkenin chetin vaxtLari idi. Tezece musteqiLLik qazanan xaLq muharibe iLe uz-uze qaLmishdi. Butun diqqet cebheye yoneLmishdi. Cebhenin uzuntusu, sixintisi ise, qaLdigim ushaq evine qeder geLib chixmishdi. Bu sixintini gundeLik yemek payimizda hiss edirdik. Gunu-gunden daha chox! Ateshkesden sonra beLe, sixintiLar bitmedi. TerbiyechiLerin simasindaki mehriban tebessum de nadir haLa chevriLdi bizim uchun.

ELe ki, ushaq evine yeni mudire geLdi… Bax, qara gunLerimiz de ondan sonra bashLadi! O kokeLir, varLanir, biz ise, zamanLa daha ciLiz ve daha sinixmish gorkeme dushurduk. Eynimizdeki nimdashLara baxanda derk edirdik ki, biz heqiqeten de ushaq evindeyik. Cemiyyetden kenar oLan bir yerde. UnuduLmush, atiLmish!

Artiq, ushaq evinde “ozunuidare” qaydaLari quruLmushdu. Yemek ve paLtar eLde etmek uchun, Layiq oLmaq Lazim idi. Layiq oLmaq uchun ise, puL qazanmaq! Ne dovLetden, ne de ushaq evinin rehberLiyinden hech ne ummamaLiydiq. Her haLda, mudiremiz beLe deyirdi. Bezi ushaqLari sheherin muxteLif yerLerine diLenchi “vezife”sine teyin etdi. OnLara mane oLmasinLar deye, poLisLerLe de sovdeLeshdi.

Meni ise, bir dispetcher tanishina tapshirib, marshrut avtobusLarunda konduktorLuq etmeye yoLLadi. Seherden axshama qeder, muxteLif xasiyyetLi surucu ve sernishinLerin tene ve danLaqLarini udaraq, qazandigim cuzi mebLegde puLu ushaq evine getirir, pLan uzre mudireye tehviL verir… Ve bununLa da, ushaq evinde yashamaga Layiq oLdugumu subut edirdim. Ancaq yemeye ishLeyirdim. Teze geyim oLmurdu. YaLniz, vaxtashiri kiminse ushaq evine getirdiyi ve ya surucuLerin shexsen ozume bagishLadigi kohne paL-paLtarLa teseLLi tapirdim.

On yashima qeder, bu cur ezab-eziyyetLe kechdi ushaqLigim. Yorgun-argin ushaq evine qayidar, qazancimi “sahib”ine tehviL verib yataq otagina kecher, charpayimda buzusher, yastigimin aLtinda gizLetdiyim aiLe shekLimizi chixardar… AcgozLukLe atami ve seni seyr ederek honkur-honkur agLardim!

Bax, eLe on yashimin tamam oLmasina az qaLmish, ishLediyim marshruta yeni bir surucu geLdi. VaxtiLe memur oLmushdu. Amma, idareLerine yeni mudir geLdiyi zaman, vezifesinde qaLmaq uchun rushvet vermekden imtina etmish, evezinde ise, rushvet aLmaq ittihami iLe ishden qovuLmushdu. Bax, hemin kechmish memur, oz aLicenabLigi iLe marshrutda ishLeyenLerin hamisindan ferqLenen o surucu, mene esL ataLiq qaygisi gosterdi. Ushaq evine atiLandan sonra iLk yeni paLtarimi da o aLdi.

Mene “ogLum” deyirdi. Bir an beLe diqqetinden kenara buraxmirdi. DigerLeri ona Lag edirdiLer. ELbette ki! UnutqanLar dunyasinda beLe haLLar qeyri-adi sayiLir. Hetta, axmaqLiq beLe! Amma, o, hech kimin sozune meheL qoymadi.

Meni bir-iki ay yaxindan tanidiqdan sonra, nehayet ki, iki qizina qardash oLmagi tekLif etdi. Dunya bashima dondu o gun! BiLmirdim kederLenim, ya sevinim… Axi, hech neye baxmayaraq, heLe de, yoLunu gozLeyirdim senin! HeLe de! Dogma vaLideynin kim oLursa oLsun, onu unutmaq, imtina etmek asanmi sence!? Men seni unuda biLmirdim, imtina edemmirdim…

…DostLarimin tekidi iLe ve xeyLi dushundukden sonra, nehayet ki, yad aiLeye ogey ovLad oLmaga raziLashdim. Amma, zerre qeder de ogeyLik gormedim onLar terefinden. Mektebe qoyduLar, yeni dersLik ve geyimLe cemiyyet adami etdiLer meni. EsL cemiyyet adami! Men onLarin etibarini dogruLdub yaxshi oxuduqca, daha chox qaygi ve diqqet gormeye bashLayirdim. Bu ise, mene daha chox guc verirdi.

Cemiyyet adami oLsam da, cemiyyetden kenar qaLan dostLarimi ve ushaq evindeki iLk sevgiLimi unutmurdum. Tez-tez anaLigimin aLdigi shirniyyat ve geyim hediyyeLeri iLe gedirdim onLarin yanina. Senin mene danishdigin nagiLLara benzer nagiLLar danishirdim sevgiLime. TezLikLe geLib onu ozumLe aparacagimi ve evLeneceyimizi ved edir, o ise, sevinc ve umid doLu goz yashLari iLe qucaqLayirdi meni. Amma… Amma, men de senin kimi yaLanchi chixdim. İstemeden oLdu bu. AiLeLikLe, bashqa oLkeye kochduk.

Xarici oLkede tehsiL aLib, savadLi bir iqtisadchi kimi Vetene qayitdim. ELbette ki, xaricde de qaLib, karyera qura biLerdim. Amma, dogma yurdum yaman chekirdi meni! İLk vaxtLar ish tapmaq chetin oLsa da, xarici shirketLerden birinde ishe duzeLe biLdim. Bir gun, qaLdigim ushaq evine getdim. Tanidigim hech kim qaLmayib orda. Hetta, o vicdansiz mudire beLe. Nehayet ki, onu ishden qovan tapiLdi! Bu xebere sevindim. Amma, ushaqLiq dostLarim ve iLk sevgiLimden bir xeber biLmemeyim chox uzdu meni.

Lakin, onu da gordum. İLk sevgiLimi. Bir neche ay bundan evveL. Kash ki, gormeyeydim! Kash ki, hech rastima chixmayaydi o! CHunki, onun pritondan mushterisi iLe birLikde chixib taksiye eyLeshdiyini seyr etmek ve bu seyrin qarshisinda hech neyi deyishe biLmemek chox aci bir duygudur! Teessuf! Bir neche gun sonra, tekLikde gorushdumse de, teessuf duyguLarim bire-min artdi.

Sen deme, “QİCHS”e yoLuxubmush! Daha hech neye umid etmir ve ne menden, ne de bashqaLarindan hech ne gozLemir. Men xiLas oLdumsa da, o zavaLLi daha da derine gedir bu taLe bataqLiginda. Cemiyyet beLeLerine “fahishe” deyir. SahibLik mesuLiyyetinden mehrum cemiyyet… Menim heLe de unutmadigim iLk sevgiLim ise, teLesik sagoLLashib ayriLdi. Menim ondan ayriLdigim kimi…

…İndi, iyirmi dord yashim var. NishanLiyam. Sevdiyim ve seviLdiyim bir xanimLa aiLe quracam yaxinda. Sevinirem, ferehLenirem, umidLenirem… Lakin, qeLbimde bir narahatLiq da var. Kash ki, menim aiLem, menim geLecek ovLadLarim menim ve ushaqLiq dostLarimin yashadigi taLe iLe uz-uze geLmeyeydi! Kash ki, omur vefa edeydi mene – chevremdeki insanLara oz insanLiq hesabatimi vere biLmek namine!

Bax, beLe! Seninchun de darixiram, rehmetLik atam uchun de. Hetta, ushaq evinde yanimda oLan, sevdiyim-seviLdiyim her bir kes uchun! Ancaq, ne etmek oLar!? Barishdim taLeyimLe! GeLeceye baxiram. MesheqqetLi kechmishimden dersLer aLmaq sherti iLe! Sen ise, yeni aiLenin, yeni ovLadLarinin qedrini biL, Lutfen! En azindan, senin de qedrin biLinsin, qocaLigin tenha kechmesin deye!

ELVİDA, ANA!

Rufet Ehmedzade