İnsanlar niyə öpüşürlər? Bu haqda heç düşünmüsünüzmü? Çətin ki. Çünki öpüşməyin ən gözəl tərəflərində biri də məhz budur ki, öpüşərkən ağlına bu sual gəlmir.

Buna cavab tapmaq o qədər də asan deyil. Hamımız yaxınlarımızla görüşəndə yanaqdan öpüşürük. Biri də var sevgililər arasında, dodaq-dodağa ehtiraslı bir öpüş.

İnsanların niyə öpüşdükləri elmə bəlli deyil. Bu haqda çoxlu nəzəriyyələr, fikirlər mövcuddur.

Bəziləri öpüşməyi ilk canlı varlıqların – primatların yeməyi ağızlarında çeynəyib bir-birlərinə ötürməsiylə bağlayırlar. Sonra təkamülə uğramış insanda duyğular daha da inkişaf edib – öpüş sevginin əlamətinə çevrilib.

Dodaqlar dərinin bir parçası deyil. Dodaqların rəngi də dərimizin rəngindən fərqlidir.
Bir-birini sevən bir cütlüyün bundan həzz aldığını inkar etmək olmaz. Yəqin ki, ibtidai icma dövründə yaşayan insanlar müasir dünyadan gələnlərin öpüşdüklərini gördükdə onların bir-birlərini yediklərini sanarlar.

Öpüşmək və buna oxşayan davranışlar heyvanlarda da var. Məsələn, şimpanzelərin insanlar kimi öpüşdükləri bəllidir. Delfinlər bir-birlərinin üzlərini ağızlarının içinə alırlar, canavarlar bir-birlərinin dodaqlarını, itlər sahiblərinin üzlərini yalayır. Deməli, öpüşmək canlıların bir-birlərini yaxşı hiss etməsinə səbəb olur.

Tarixdə öpüşməyin hörmət əlaməti kimi ifadə edilməsini də görürük. Roma imperatorları qabağındakına verdiyi önəmi, bədəninin hansı hissəsini öpməsinə icazə verməklə bəlli edirdi. Məsələn, önəmli adamların imperatorun dodaqlarını, daha az önəmlilərin əllərini, əhəmiyyət vermədiyi adamların isə ayaqlarından öpməyinə icazə verilirdi.

Belə hesab edirlər ki, kişilər arasında dodaq (ruslar), yanaq, əldən öpmək həmin dövrdən qalma ənənədir.

Öpüşməyin sevginin ifadəsi olaraq istifadəsi tarixən yenidir. Öpmək həmişə anaların öz uşaqlarını şəvqət göstərib öpməsi kimi özünü göstərib. Kişiylə qadının öpüşməsi hadisəsi ilk dəfə 16-cı əsr Fransasından başlyır. “Fransız öpüşü” də məhz buradan yaranıb. Bu adət sonralar Avropanın digər hissələrinə, eləcə də Rusiyaya yayılmış, sevginin ifadəsi olaraq toy mərasimlərinin də bir parçasına çevrilib.

İlk öpüşün çox önəmli olması söylənilir. Belə hesab edirlər ki, ilk öpüşün uğursuzluğu həmin münasibətin da uğursuz olması ilə nəticələnir. Çünki öpüş zamanı insan arasında elə bir enerji mübadiləsi baş verir ki, bu mübadilə başqa heç bir yolla gedə bilmir.


Çünki xeyirlidir


Bugünkü tədqiqatçılar belə hesab edirlər ki, tarix boyunca hörmət əlaməti olaraq bilinən öpüşmək həm də bioloji bir hadisədir. Aparılan təcrübələrdən görünür ki, öpüşmə vaxtı ağız və dodaqlardakı sinirlərin işləməsi nəticəsində ürək döyüntüləri artır, qan dövranı sürətlənir, adrenalin və xoşbəxtlik hormonlarının aktivləşir.

İngiltərənin Lids Universitetində aparılan araşdırmalarda belə nəticəyə gəliblər ki, öpüşmək təkcə romantizmlə əlaqədar deyil. Dodaq dodağa öpüşmək qadınların immunitet sistemini gücləndirir və irəlidə daha sağlam uşaqlar dünyaya gətirən bir ana olurlar. Öpüşmənin qadınlarda xəstəliklərə qarşı müqavimət təmin etdiyinə inanan mütəxəssislər, eyni kişilə öpüşən qadınların hamiləlikdə çox təhlükəli bir virus olan və körpənin ölümünə ya da şikəst doğulmasına gətirib çıxaran Cytomegalovirus`a tutulmadıqlarını bəlli olub. Aparılan araşdırmalarda altı ay boyunca eyni kişiylə öpüşən qadınların daha güclü bədənə sahib olduğu ortaya çıxıb.

Lids Universitetindən doktor Kolin Hendri “Medikal Hipotez” jurnalında nümayiş olunan işində "Müəyyən bir kişinin sitomegal virusuna qarşı immunitet qazanmaq yenə ağızdan ağıza xüsusilə də kişiyə görə daha qısa olan qadına tüpürcək axışı ilə reallaşar. Altı ay boyunca müəyyən bir insanla öpüşmək bu bakteriyaya qarşı immunitet təmin edir" deyir.