Unutmayin ki, imam Huseyn
(e) qebri qarsisinda ve yaxud
istenilen her yerde Allah
yaninda boyuk hormet ve
meqama sahib olan bu
imamdan etdiyiniz her bir
istek ve xahis onun diqqet
merkezindedir. Bele ki, hec bir
kesi naumid ve elibos
qaytarmayan imam (e), daim
ona penah getiren insanlarla
maraqlanaraq, Allah – taaladan
onlarin xahisinin yerine
yetirilmesini isteyir. Hz. Imam
Sadiq (e) bele buyurur: “Biz
imamlar, her bir halda oz
ummetimizin cetinlikleri ile
maraqlanir ve onlara Allahdan
yardim dileyerek, komek
edirik”. Qurani – Kerimden ve
mesum imamlarimizin (e)
kelamlarindan aydin olduğu
kimi, onlar her ne qeder
bizden uzaq olsalar da
heqiqetde daim bize yaxin ve
bizimle birgedirler. Olum ve
sehadet onlari neinki bizden
ayirmir, hetta olum mefhumu
onlarin baresinde menasiz
olaraq qalir. Ele bu
sebebdendir ki, peyğember (s)
ve mesum imamlarimiz (e)
imam Huseyni (e) yad etmeyi
ve onun musibetine
kederlenerek ağlamaği
defelerle tekid etmisler. Cunki
Huseyni (e) sevmek ve ona
asiq olmaq, butun yaxsiliqlari
urekden sevmek, imam
Huseyne (e) ağlamaq ise
butun mezlumlara ağlamaq
demekdir. Peyğember (s)
buyurur:
“Her kes Huseyne(e) ağlaya,
yaxud onun musibetlerini zikr
ederek bir kesi qemlendire
(ağlada), Allahin cenneti ona
vacib olar”
Qizi Fartmeye(e) muracietle:
“Ya Fatime (e) Qiyamet gunu
Huseyne(e) ağlayan gozlerden
basqa butun gozler ağlayar”.
İmam Baqir(e) ise imam
Huseyne(e) ağlamaği, 2000
hecc ve umreden ustun
tutaraq, onu peyğemberle (e)
birge cihada beraber sayir.
(Kamiluz – ziyaret seh.173).
İmam Sadiq(e) ise bu barede
bele buyurur: “Her kes imam
Huseyn(e) baresinde bir sey
deyerek, ozu ile birlikde
digerlerini de ağladarsa, behist
onlarindir. Ve her kes imam
Huseyn (e) baresinde bir soz
deye ve gozlerinde bir milcek
qeder goz yasi ola, sozsuz ki,
Allah ona da behisti qismet
eder. (Kamiluz – ziyaret
seh.173)
Gorunduyu kimi, hz. Huseyne
(e) ağlamaq, onun musibetini
yada salaraq qemlenmek, Allah
– taalanin cox sevdiyi bir emel
sayilir. Cunki bu is Allahin
dusmenlerine nifret,
dostlarina ise sevgi ve
merhemet demekdir. Hezreti
Huseynin (e) musibetine
ağlayan, yas tutan her bir kes,
heqiqetde Allah dusmenlerine
oz hifretini bildirerek, tanri
yolunda sehid olan Allah
dostlarina oz sevgi ve
mehebbetini ishar edir. Qurani
– Kerim bu barede buyurur:
“Ey iman getiren shexsler,
menim dushmenlerimi ve oz
dushmenlerinizi dost
tutmayin”.(Mumtehine–1).
Yaxud, “Allaha ve qiyamet
gunune inanan hec bir qovm
(shexs ve ya tayfa) tapa
bilmezsen ki, Allahin ve
peyğemberin dushmenlerini
sevsinler, onlarla dostluq
etsinler”.(Mucadile–22).
Hedislerin birinde Allah–Taala
Musa peyğembere(e) bele
muraciet edir:
“Ey Musa, indiyedek menim
xetrime bir kesi sevmisenmi?
Ve menim xetrime bir kesle
dushmencilik etmisenmi? ”
Yaxud imam Sadiq (e)
buyurur: “Her kes Allah
xatirine sevse, Allah xatirine
nifret etse, imani kamil olan
sexsler sirasindadir” (Kamiluz
– ziyaret, s. 173)
Bezileri “Peyğember(s) oluye
ağlamaği, novhe ve mersiye
demeyi qadağan ederek,
lenetlemisdir”. – deye hz.
Huseynin (e) asiqlerinin goz
yasi ve matemine irad
tuturlar. Lakin heqiqet budur
ki, Peyğember (s) her bir
matem ve goz yasini deyil,
Allaha sikayet ve etiraz
meqsedile olan vay – siveni ve
ağlamaği lenetleyerek
qadağan etmisdir. Peyğember
(s) ozu defelerle hz. Huseynin
basina gelecek musibetlerden
xeber vererek ağlamis ve goz
yasi axitmisdi. Bundan elave o
hezret(s) Uhud shehidlerine,
Seyyidush–shuheda Hemze,
Cefer, Sed İbn Xuvle, Sed İbn
İbade, Osman İbn Mezun, Qeys
ve s. – leri sehadete
yetisdikden sonra ağlayaraq,
novhe ve mersiyeler soylemis
ve nitqler etmisdir. Hemcinin,
hezret (s) uzun illerden sonra
oz anasinin qebri uzerinde goz
yasi tokerek, ağlamis, onu yad
etmisdir. Oğlu İbrahim hele
korpe iken hele dunyadan
getdikde, o, ovladini qucağina
alaraq ağlamis ve goz yasi
tokmushdur.
Eshab(Ebdur–rehman İbn Ovt):
“Eshitdiyime gore, siz oluye
ağlamaği qadağan etmisiniz? –
deye etiraz etdikde ise
Peyğember(s):
“Men oluye ağlamaği qadağan
etmemisem. Eksine etiraz dolu
ağlamaği(uz cirib, yaxa
yirtmaği), vay–shiveni
qadağan etmisem. Bu rehmet
dolu goz yasidir. Gozum
ağlayir, qelbim qemle doludur,
lakin Allahin narazi olduğu hec
bir sozu dilime getirmirem.
(Ona etiraz etmirem)”.
Hemchinin Hz. Zeynul – Abidin
(e) (Imam Huseynin(e) oğlu)
daim Kerbala musibetini yada
salaraq ağlayar, yas
saxlayardi. Bir nefer ona etiraz
ederken, Imam(e) buyurdu:
“Vay olsun sene! Yequb
Peyğemberin (e) 12 ovladi var
idi. Allah – taala onlarin birini
(Yusifi (e)) ondan ayri saldi.
Ağlamaqdan Yequb
peyğemberin (e) gozleri kor
oldu. Amma menim 70
Yusifimi (ata – qardasimi,
dostlarimi) gozumun onunde
qetle yetirdiler ve baslarini
bedenlerinden ayirdilar. Bes
bu musibete nece
ağlamayim?!” (Menaqebe –
sehre – asub, c.4, seh.179)
Butun bunlardan elave,
Peyğemberin(s) vefatindan
sonra Hezret Fatimenin(e) ve
sehabelerin goz yashlari da
buna subutdur. Hemcinin, onu
da qeyd etmek lazimdir ki, goz
yashi Tanri rehmetinin acari
ve onun merhemetinin
nisanesidir.
Revayetlerde deyilir: Hezret
İsa(e) Allahdan sorushdu:
İlahi! Goz yashinin senin
dergahinda ne qeder qiyameti
var? Allah–Teala buyurdu: “Ey
Meryemin oğlu! And olsun
izzeti–celalima. Men bir damla
goz yashi ile cehennem odunu
sondururem”.
Imam Eli(e) ise bu barede bele
buyurur: “Goz yashinin
qurumasi yalniz qelbin
qesavet bağlamasi ile bağlidir.
Qelbler de gunahin coxluğu ile
berkiyir, daslasir (Qeasvet
bağlayir)” (Biharul – envar, 70,
seh.55).
Elbette, biz imam Huseyn (e)
uchun yalniz ağlamaq deyil,
onun yolunu dusunerek, bu
yolu daha da derin anlamaöin
terefdariyiq. Her hansi bir
kesici aletle bas yarib oz
qanini axitmaq ise İslam
alimleri terefinden qadağan
olunmus ve haram bir emel
sayilir.
Azerbaycan xalqinin
dushunen beyinleri, sair ve
alimleri hemishe Imam
Huseynin(e) musibetine
ağlamish, onu oz sheirlerinde
eks etdirmishdi. Fuzuli, Nesimi,
Shems Tebrizi, Nebati, Xetai,
Nakam, Nigari, Netavan, Dilsuz,
M.E.Sabir, Raci, Novres, Vaqif,
Feqir, Asi, Seyid Ezim Shirvani,
Qumri, Zakir, Shehriyar ve
yuzlerle Azerbaycan shairi
Ehli–Beytin(e) ve Imam
Huseynin(e) musibetlerini oz
sheirlerinde canlandiraraq
istek ve arzularini onlardan
dilemishler. Onlar oz istedad
ve bacariqlarini yalniz Ehli–
Beyt(e) ve Imam Huseynden
(e) aldiqlarini daim
vurğulayaraq, bunsuz hec bir
sheye malik olmadiğini
defelerle ishar etmishler.
Mehemmed Fuzuli:
Ey Fuzuli, meskenim cun
Kerbaladir serimin,
Hormeti her yerde vardir,
xalq onun mustaqidir.
Ne qizildir, ne gumus, ne
lel, ne mirvaridir,
Sade torpaqdirsa, lakin
Kerbala torpağidir.