Hele kiçik yaşlarından Eynşteyn riyaziyyatla maraqlanırdı.12 yaşında olarken oçyeni ders ilinde keçilecek yeni fennlerle tanış oldu.Bunlardan biri de Hendese idi.Derslikle ilk tanışlıq onu hemişelik özüne celb etdi.

Eynşteyn 6 yaşından skripka çalmağa başlamışdı.Lakin o,uzun müddet ifa etdiyi musiqiden lezzet almamış,yalnız ona verilen dersleri vicdanla yerine yetirmişdi.Sonralar o,öz yorğunluğunu skripkada gözel havalar çalmaqla çıxarmışdır.

1905-ci ilin yanvarı idi.İsveçrenin Bern şeherinin küçelerinde kasıb geyimli cavan bir oğlan dalğın halda dolaşırdı.Öz riyazi qabiliyyeti ile professorları heyran qoyduğu politexnik instutundakı tehsil illeri arxada qalmışdı.İş axtarmağa serf olunan yarıac-yarıtox keçirdiyi bir neçe ay da arxada idi.Cavan oğlan 4 elmi meqalenin planını fikirleşirdi.Bu dörd meqale fizikada inqilaba sebeb olacaqdı.

20-ci esrin evvelinde Nyutonun klassik mexanikası bezi yeni keşfleri izah etmekde aciz idi.Hele böyük rus alimi Lomonosov bele hesab edirdi ki, bütün cisimler atomlardan ibaretdir.Lakin atomlar çox kiçik olduqlarından onları görmek mümkün deyildi.Bu,bezi alimlerde atomların varliğina şübhe yaratmışdı.Düzdür,atomların varlığı 1827-ci ilde ingilis botaniki Brounun keşf etdiyi Broun hereketi ile tesdiq olunurdu.Lakin,bu hereket ele nizamsız ve anlaşılmaz idi ki...

Eynşteyn bu şübhelere son qoydu.O,sübut etdi ki,Broun hereketi ciddi qanunlara tabedir ve bu qanunlar tekce atomların real varlığını tesdiq etmir,hem de onların ölçülerini hesablamağa imkan verir.Eynşteynin 1-ci meqalesi ele bu barede idi.

Fiziklerin rastlıaşdığı diger çetinlik işığın ikili tebietinde idi.Tecrübelerde işıq özünü bir qayda olaraq dalğa kimi,bezi hallarda ise en kiçik hisseckilerden-kvantlardan ve ya fotonlardan ibaret işıq seli kimi gösterirdi.Eynşteyn izah edirdi ki,cismin sethine düşen işıq kvantları cisimden başqa hissecikleri-elektronları çıxarır.Bu meqale cemi bir neçe sehifeden ibaret olsa da,alim ve mühendislere texnikanın sesli kinodan ve televiziyadan tutmuş qayri-adi işıq menbelerine –lazerleredek bir çox möcüzelerin yaradılması yollarını öyredirdi.Bu meqaleye göre Eynşteyne nobel mükafatı verildi.

Lakin üçüncü meqale Eynşteyni daha çox şöhretlendirdi.Qaliley ve Nyutonun dövründen alimler bilirdiler ki,hereket eden arabadan ireli atılan daş geri atılan daşdan süretle yere düşür,çünki birinci halda arabanın süretine elave olunurçikinci halda ise çıxılır.Yerdeki bütün cisimler bu sade qanuna tabe olur.Eynşteyn sübut etdi ki, işıq bu qanuna tabe olmur.İşıq süretinin ölçülmesine dair alimlerin apardığı tecrübeler istenilen neticeni vermirdi.Eynşteynin NİSBİLİK NEZERİYYESİ adlandırdığı bu nezeriyye hell olunmayan bir çox meseleleri hell etdi.Bu nezeriyyenin esas müddealarından biri bu idi ki,işıq süreti hemişe sabit olub,saniyede texminen 300 min kilometre beraberdir.Eger her hansı cismin süreti işıq süretine yaxınlaşarsa.onda bu cismin hereketi Nyuton qanunlarına yox,Eynşteynin keşf etdiyi qanunlara tabe olar.Yeni,Eynşteyn sübut etdi ki.Nyuton qanunları heç de her zaman doğru deyil.Bu nezeriyyeni başa düşmek çox çetindir.Lakin,her bir fizik üçün bu nezeriyye mektebli üçün vurma cedveli qeder vacibdir.Çünki bu nezeriyyeden elm ve texnikada,meselen,astrofizikada ve yüklü zerrecikler süretlendiricilerinin qurulmasında istifade olunur.

Eynşteynin dördüncü meqalesi cemi 3 sehifeden ibaret olsa da,bu sehifeler atom enerjisinden istifade yolunu beşeriyyetin üzüne açdı.Alimi hele qabaqda çoxlu çetin tapşırıqlar,parlaq uğurlar,daim inadlı zehmet illeri gözleyirdi.

Eynşteyn faşizme,müharibeye nifret edir,bütün ömrü boyu sülh uğrunda mübarize aparırdı.Amerikan teyyareçilerinin yapon şeherleri Xirosima ve Naqasakiye atom bombası atdığı haqqında dehşetli xeber eşitdiyi deqiqeler Eynşteynin heyatında en ağır deqiqeler olmuşdur.O,bu hadiseden sonra bu sözleri demişdir:”Men atom bombasını ona göre keşf etmedim ki, insanlar bir-birilerini qırsınlar.”Böyük alim arzu edirdi ki,onun keşfleri adamlara ölüm yox,sevinc ve bilik getirsin.