Uca Allah deyib: «Cəhənnəm odu onların üzünü
yandırar. Onlar orada (üst dodaqları başlarının tən
ortasında, alt dodaqları isə göbəklərinə qədər
uzanaraq) dişləri ağarmış vəziyyətdə durarlar» (əl-Muminun,104). Peyğəmbər (s.ə.v deyib: «İkiüzlünün qiyamət günü iki yanar başı
olacaq» (ət-Təbərani). Əbu Davuddan gələn
rəvayətdə isə «iki yanar dil» deyilir. Allahın
Cəhənnəmə sürüdükləri adamların boyu 60
dirsək olacaq ki, cəzaları daha əzablı olsun. Uca
Alah deyib: «Onların dəriləri yanıb bişdikcə, əzabı (həmişə) dadsınlar deyə, o dəriləri
başqası ilə əvəz edəcəyik…!» (ənNisa,56). O, həmçinin deyib: «(Qiyamət günü) sizin
üstünüzə tüstüsüz alov və alovsuz tüstü
göndəriləcək (başınıza ərimiş mis töküləcək)
və siz bir-birinizə kömək edə
bilməyəcəksiniz» (ər-Rəhman,35). Alov onların
ürəklərini yandıracaq, başlarına isə ərinmiş mis töküləcək… Uca Allah deyib: «Mən onu məşəqqətli bir əzaba
düçar edəcəyəm!» (əl-Muddəssir,17). Bu
məşəqqət necə də əzablıdır! Mələklər
günahkarı barmaqları ilə vuracaq, onu
Cəhənnəmin yüksəkliklərinə qaldırıb dibinə
atacaqlar və onların bədənlərində ətdən əlamət qalmayacaq… Bu cəza əbədi davam
edəcək. «Əs-Səhih» də Usamənin rəvayət etdiyi
hədisdə göstərilir: «bir adamı gətirib Oda
atacaqlar. Onun tabutu od tutub yanacaq. Orada o,
eşşək dəyirmanın ətrafına fırlanan kimi
hərlənəcək. Cəhənnəm əhli onun ətrafına
toplaşıb soruşacaq: «Ey filankəs, sənə nə olub? Məgər bizi günahlardan çəkinməyə və
xeyirxah olmağa çağıran sən deyildin?». O
deyəcək: «Bəli. Mən xeyirxahlığa çağırırdım,
amma özüm buna əməl etmirdim; günahlardan
çəkindirirdim, amma özüm pis işlər görürdüm». Bəs Cəhənnəmdə ən yüngül cəza nə olacaq? Allahın Rəsulu (s.ə.v deyib: «Qiyamət günü insanlar üçün ən yüngül cəza – pəncənin orta
hissəsində olan iki yanar köz olacaq ki, onların
istisindən adamın beyni qazan kimi qaynayacaq». Ən ağır cəza isə, insanların Allahı görə
bilməməsi olacaq. Uca Allah bu barədə deyib:
«Xeyir, o gün Rəbbindən məhrüm olacaqlar!
Sonra Cəhənnəmə varid olacaqlar» (əl-Mutəffifin,15-16). Kafirlər Allahın
gözəl camalını görə bilməyəcəklər və O – Ona
həmd olsun! – onlara baxmayacaq belə ki,
Qüdrətli Allahın bircə baxışı belə böyük
mərhəmətdir, amma Onun qədirbilməz
bəndələri bundan məhrum olacaqlar. Əgər Allah Cəhənnəmdə əzab çəkənlərə baxmış olsaydı,
onlar bağışlanılardı, amma O, vəd edib ki, bunu
etməyəcək. Ey Allahın qulu! Öz taleyin barədə artıq bu gün
fikirləş. Həqiqətən, Allaha inanan hər kəs Ona
üz tutmalı və xeyirxah işlər görməlidir. İmanı
hələ zəif olanlar isə, Allahın bütün bəşəriyyətə
göndərdiyi müqəddəs Quranı öyrənməlidir. Bu,
hər bir insanın həyatı üçün vacibdir və insan öz vaxtını itirməməlidir. Buna görə İbn Xəyan
deyib: «Oddan qurtulub Cənnət arzulayanın
yatması məni heyrətə gətirir». Allah bizim əməllərimizi islah etsin və bizi
Cənnətə düşənlərdən etsin! Amin