Ordubadın ünlü kommunistlərindən biri öz həyat
yoldaşına anti-hicab iclasında özünü necə
aparmasının gərəkliyinə dair yazırdı...
Məlum olduğu kimi, banisi böyük dövlət xadimi
və mütəfəkkir Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
olduğu Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şura
hökuməti tərəfindən devrilməsindən sonra,
ölkəmizin ərazisində totalitar anti-İslam rejimi
bərqərar olundu. Şura hökumətinin iki iri
qruplaşmadan – dövlətçilik ənənələrini davam
etdirərək həm rus, həm də digər xalqların milli-
mənəvi dəyərlərinə toxunmayan sağçıların və
kommunizm ideologiyası altında maskalanmış,
lakin əslində daşnakçılıq və sionizm kimi anti-
bəşəri siyasətlərin icraçıları olan solçulardan
ibarət olması müasir tarixçilər üçün sirr deyil.
İkinci qrupun Rusiyadakı əsas maneəsi
pravoslavlıq idisə, Azərbaycanda bu rolu İslam
dini ifa edirdi. Ölkəmizdə Nəriman
Nərimanovun başçılıq etdiyi sağçı qanadın təklif
və planlarına zidd olaraq, solçular Rusiya
təcrübəsindən istifadə edərək, Azərbaycanda
bütün milli və dini “qalıqların” ləğv olunmasına
təkid edirdilər.Bu iki qruplaşma daxilində dinə
yanaşma mövzusunda ixtilafın nə qədər ciddi
olmasını anlamaq üçün sağçı Nərimanov və
solçu Ağamalıoğlu arasında baş vermiş
insidentə nəzər salmaq kifayətdir: Aşura günü
əzadarlıq etmək üçün meydana toplaşmış
fəhlələr qarşısında çıxış edən Səmədağa
Ağamalıoğlu anti-aşura bir nitqi söyləyir və
İmam Hüseyn (ə)-ı “qorxaq” adlandırır.
Fəhlələrin məzəmməti ilə yanaşı Nərimanovun
sərt reaksiyası da özünü çox gözlətmədi:
“Qorxaq o deyil ki, yetmiş nəfər pis silahlanmış
adamla on dəfə artıq qüvvəsi olan düşmənlə
döyüşür, odur ki, sol qrupdan qorxub işin əsil
vəziyyətini bildirmir və bununla da partiya
üzvlərini aldadır, onları fəhlə-kəndli
respublikasında qızıl əsgər güllələrindən qanı
tökülən fəhlələrə qarşı silahlandırır. Qorxaq
odur ki, vəzifəsindən ötrü alcaqcasına yalan
danışır, lakin İmam Hüseyn tabe olsun və öz
vicdanını qızıla satsın deyə Yezid bütöv bir
vilayəti idarə etməyi ona təklif edirdi. O, bunu
qəbul etmədi, həlak oldu...”[1] Nərimanovun və
silahdaşlarının bütün səylərinə rəğmən, sağçı
qrup Trotski və onun sionist himayədarlarının
göstərişləri əsasında hərəkət edən daha güclü
solçulara uduzur. Bununla da Azərbaycan
xalqının dinini əlindən almaqla, onun başına
misli görülməmiş faciələri gətirmək üçün ilk
baxışdan heç bir maneə qalmır. Mühəmməd (s)
və ali-Mühəmmədə (ə) misilsiz bağlılığı olan
müsəlman Azərbaycan xalqından başqa. Lakin
kommunistlər bu amili nəzərə almayaraq öz
anti-İslam fəaliyyətlərinə start verirlər.
Məktəblərdə dini tədrisin qadağasından və
“Mübariz Allahsızlar Cəmiyyəti”nin
yaradılmasından sonra onların bu istiqamətdə
ilk addımı hicabla mübarizə olur. Bu da
təsadüfi deyil. Çünki İslam dininin ayrılmaz
hökmü olan hicab daima zalımlar cəbhəsinin
nigarançılıq mənbəsi olmuşdur və olmaqdadır.
Bu xüsusda Xanım Zeynəbin Kərbəladə ailəsinin
şəhid edilməsi, özünün isə əsir düşməsi kimi
müsibətləri dözümlülüklə qarşılaması, amma
naməhrəmlər qarşısına hicabsız çıxarılmasına
müqavimət göstərməsi nümunəvidir. Xanım
Zeynəb (s.ə)-nın layiqli davamçıları olan
namuslu Azərbaycan qadınları və onların
qeyrətli ərləri də şura hökumətinin anti-hicab
kampaniyasına başqa cür reaksiya verə
bilməzdilər. Kommunistlərin qadınlar
siyasətində mühum yer tutmuş Ayna Sultanova
yazır: “Çadranı atmış qadınların məsxərəyə
qoyulması və onların ünvanına nalayiq sözlərin
səsləndirilməsi halları kütləvi xarakter aldı.”[2]
Başqa cür ola da bilməzdi. Çünki ana örpəyin
müqəddəs anlam daşıdığı bir xalq üçün, pul və
vəzifə müqabilində bu anlama xəyanət etmiş
qadınlar acı istehza hissindən digər bir hiss
doğura bilməzdi. Qeyd etmək yerinə düşər ki,
Azərbaycanda anti-hicab zəhərli zehniyyətini
meydana atmaqla kommunistlər yenilik
gətirmədilər. Belə ki, hələ XIX-cu əsrdə Mirzə
Fətəli Axundov və Mirzə Şəfi Vazeh kimi
materialist düşüncəli yazıçı və şairlər öz cizma-
qaralarında hicabı atmağa dair çağırışlar
edirdilər. Lakin onların çağırışları nə ziyalı
təbəqə, nə də ki, sadə xalq arasında nəinki
rəğbətlə qarşılanmamış, ümumiyyətlə ciddiyə
alınmamışdır. Bu uğursuzluqdan dərs alan
islamofoblar anlamışlar ki, Azərbaycan
qadınlarının başlarından hicabı yalnız zor gücü
ilə çıxarmaq mümkündür. Dinsizlərin iqtidar
başına gəlməsi onlara bu işdə məhdudiyyətsiz
imkanlar yaratdı. Amma bu da onların işinə
yaramadı. Rəsmi statistikaya görə, 9 illik
(1920-1929) anti-hicab təbliğatı ərzində cəmi
270 minə yaxın Azərbaycan qadını hicabı
əynindən atmışdır.[3] Bu isə qadınların ümumi
sayından heç 30%-i təşkil etmirdi. Anti-hicab
kampaniyası xalqımızın milli-mənəvi adət-
ənənələrinə o qədər zidd idi ki, hətta sağçı
yönümlü kommunistlər belə ona gizli, bəzən isə
açıq şəkildə müxaliflik edirdilər. Ordubadın ünlü
kommunistlərindən biri öz həyat yoldaşına anti-
hicab iclasında özünü necə aparmasının
gərəkliyinə dair yazırdı: “Əgər səni çadranı
atmağa məcbur etsələr, bu əmri iclasda mən
versəm belə, sən çadranı əynindən çıxarma.
Heç kəsin haqqı yoxdur ki, səni buna məcbur
etsin.”[4]
Azərbaycan xalqının Şura hökumətinin anti-
hicabi və ümumiyyətlə anti-islami və eləcə də
anti-milli siyasətinə qarşı qiyamlar qaldırması
özünü çox gözlətmədi...
[1] – Nəriman Nərimanov “Seçilmiş əsərləri”,
Bakı 2004, s.447
[2] – “Böyük oktyabr və Şimali Qafqaz və
Zaqafqaziya qadınlarının azad olunması”,
Moskva 1979, s.90
[3] – Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası
“Azərbaycan tarixi”, Bakı 1963, s.448
[4] – Y.Baberovski “Düşmən hər yerdə var.
Qafqazda stalinizm”, Moskva 2010, s.624-626
Asim Məmmədov
İslamazeri.az
Giris