İSRAF ETDİYİMİZ NEMƏT - ZAMAN

Bu bizim üzərində düşünməmiş lazım olan nemətlərdən biridir. Elə bir nemət ki, bir anı belə geri qayıtmaz, daim irəliyə doğru hərəkət edər. Saatın əqrəblərini geri qaytarmaq asan olsa da, onun ifadə etdiyi zaman məfhumu təəssüf ki, bizi dinləməz. Bu halda əlimizdən bir şey gəlir, zamanın qədrini bilmək və bu neməti israf etməmək.

Allah subhanəhu təala qullarından zamandən istifadə xüsusunda xüsrandan qurtularaq İlahi ikramlara nail ola bilməmiz üçün tövsiyə edir:

فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ

وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَارْغَبْ

"(Ya Peyğəmbər!) Elə ki (risaləti təbliğ etməkdən və ya dünya işlərindən) azad oldun, qalx (dua et)! (Axirət üçün çalış-vuruş!)

Və ancaq Rəbbinə yalvar! (Üzünü Allaha çevirib yalnız Onun köməyinə bel bağla, Ona tərəf yönəl !)" (İnşirah, 7-8)


Yəni ibadət və xeyirli işlərin biri bitdiyində, dərhal digərinə qaçmaq, hər hansı bir zamanın ibadətsiz və xeyirdən uzaq keçməsinə fürsət verməmək lazımdır. Çünki həyat, bizə üxrəvi səadəti qazanmaq üçün bir dəfəyə məxsus olaraq verilmiş bir nemətdir. Ölüm isə bir borc sənədinin ifa zamanını göstərən ödəmə tarixi kimidir.

Bir tacir, borcunu ödəmək üçün hazırlıq etmək üçün borcunu verəcəyi adama bir sənəd verər. Bundakı əcəl, o zaman ərzində ödənəcək miqdarı hazırlamaq üçündür. Dünya həyatı da bizə axirəti qazanmaq və ilahi razılığa nail olmaq üçün verilən bir möhlətdən ibarətdir. Necə bir tacir, ödəyəcəyi sənədi ciddiyə hesab etməz, qeyd edilən müddət ərzində pulu hazırlamaz və nəticədə ödəmə günü böyük bir çətinliyə və iflasın astanasında düşsərsə, insanoğlu da Allahın ona verdiyi ömür möhlətini yaxşı istifadə etmədiyi təqdirdə ziyana uğramaqdan xilas ola bilməz.

Hər insan, doğulduğu andan etibarən, reallaşdırma müddəti məchul bir ölüm hökmü ilə məhkumdur. Bu hökmün reallaşma zamanı isə Əzrail-əleyhissalam-ilə qarşılaşacağı andır. Üstəlik sənəddə ödəmə tarixi müəyyən olduğu halda, insan ömrünün mütləq olan həddi məchul qılınmışdır. Bu da hesab verməyə hər