– mızıldandı, hələ də pərt idi.     İradə xanım qızının könlünü aldı: −Yaxşı, forslanma sən canım. −Bilmirəm... – Maya ani susdu. – Doğrusu kobud, özünə güvənən, güclü iradəyə malik bir obraz. – Amma, bilirsən, onda elə bir şey vardı ki, mən onu dərk edə bilmədim. Bir insan ki, olduğu kimi görünməz və göründüyü kimi olmazmış kimi bir şey. Dəqiq bilmirəm, daha düzü ifadə edə bilmirəm. Çünki, heç özüm də dəqiq anlaya bilmirəm bunun nə olduğunu. Amma düzü bir insan kimi o qədər də xoşlanmadım bu müəllimdən.     Anasının ona xüsusi bir baxışla baxdığını görüb, onun fəndini hələ indi anladı. Kefi tamam pozuldu: −Ana, niyə maraqlanırsan axı?    - Daha uşaq deyilsən, qızım. – İradə xanım təmkinlə dilləndi. - Bunu başa salmaq borcumdur, anayam mən. Kimdir, necədir bilmirəm. Amma zaman pisdir qızım, zaman... O qədər hadisə eşidirəm ki, vallah sən hər gün dərsə, hazırlığa gedib gələnədək ürəyim əriyir. Heç kəsə etibar yoxdu bu zamanda.      Maya etiraz etdi: −Zamanlıq heç nə yoxdur, ana. Zaman həmin zamandır. Dəyişən insanlardır. Zamanın adı çıxıb... – Qayğıkeş nəzərlərlə anasına baxdı. – Özün də nahaq narahat olursan. Allahın qoruduğuna kim zərər verə bilər ki?!     İradə xanım başını buladı: −Əlbəttə ki, Allah qorusun  əvvəl. Amma, sən get özünü ocağa at ki, Allah qoruyur. Bəs insana verilən ağıl, düşüncə? Qızım, harda olursan ol, heç kəsə tamamilə inanıb, arxayın olma. -  etiraf etdi. - Düzü, sən gəlib danışandan bəri yaman narahatam. Cavan müəllim olması ürəyimdən deyil heç. Maya qalxıb otaqda gəzişməyə başladı: −Uşaq deyiləm ki, ay ana. Nə də avam, sadəlövh deyiləm. İradə xanım təmkinlə onun sözünü kəsdi: −Bilirəm, öz qızıma da, tərbiyəsinə  də, düşüncəsinə  də bələdəm. Güvənirəm də. Amma insan çiy süd əmib. Heç vaxt ehtiyatı əldən vermə. Maya keçib çarpayıda – anasının yanında əyləşdi: −Oldu! Baş üstə! Arxayın ol! Anası qapıdan çıxanda geriyə boylandı: −Sözlərimdən nəticə çıxar. – qapını örtüb getdi. Maya bir neçə saniyə anasının çıxdığı qapıya tərəf baxıb, yorğun