I. Oruc ibadətinin hikmət və faydası nədir?
Allahın əmr və qadağanları əlbəttə ki qulların yaxşılığı üçündür. İslam alimləri, bütün hökmlərin insanların faydalarına olmalarının birliyi içindədirlər. Allahın edilməsini istədiyi şeylərdə qullar üçün çox böyük faydalar, qadağan etdiyi şeylərdə isə böyük zərərlər olduğu bir həqiqətdir. İslamın özlərinə yüklədiyi missiya gərəyi İslam alimləri müxtəlif ibadətlərin fayda və hikmətləri mövzusunda həmişə baş yormuş, bunların fərdi praktik faydalarından çox, insan nəfsinin təmizlənilməsi və yüksəldilməsi yolunda funksional hala gətirilməsinə çalışmışlar. Bu məzmunda qulların etməklə öhdəçilikli olduğu ibadətlərin təmin etdiyi bəzi faydalar ya da hikmətlər görüldüyü kimi, bu faydaların və ya reallaşdırılmaq istənən məqsədlərin hamısının görülə bilinmədiyi də bir həqiqətdir.
Oruc ibadətinin təməl hədəfi insanları təqvaya çatdırmaqdır. Bu şəxsən Qurani Kərimdə "Ey iman edənlər! Allaha qarşı gəlməkdən çəkinməniz və təqvaya çatmanız üçün oruc, sizdən əvvəlkilərə fərz olduğu kimi, sizə də fərz edildi …" (Bəqərə: 183-184) şəklində ifadə edilməkdədir.
İnsanı mənəvi bir ucalığa daşıyan oruc, qulun, qısa müddətdə ürəyi və ruhu üzərində yığılmış günahlarından uzaqlaşmasını təmin edər. Beləcə oruc, insanı "kad eflaha məhrum zekkaha" ayəsinin sirrinə çatdırar. Bu, nəfsini pisliklərdən təmizləyənin, qurtuluşa çatdığının bir ifadəsidir. Necə ki sədəqə və zəkat, inananları günahlardan təmizləyər, onları təmizləyib, ucaltsa (Tövbə: 9/103) bədənin zəkatı olan oruc da (İbn Macə, Sıyam, 44) insanı nəfsinin hakimiyyəti altında əzilməkdən qurtarar.
Oruc tutan adam, nəfsinin zəncirlərini qıraraq Allahın ipinə sarılmış olar. Nəfs insanı eqoistləşdirib təkliyə apararkən, insan Allahın ipinə sarılmaqla ictimai bir varlıq olduğunu hiss edər. Oruc ayı olan ramazan boyunca toplu halda edilən ibadətlər birlik duyğusunu yaxşılaşdırar. Zəngin, kasıbla eyni safda namaz qılar, eyni süfrədə yemək yeyər. Oruc, nəfsin istəklərinə iradi olaraq uzaq dayanma