i almışdı.
Düşmənin dəniz tərəfdən hücum
təhlükəsi Şirvanşahı dəniz
sahilində müdafiə qalası tikməyə
vadar edib. Belə qənaətə gəlmək
olar ki, Qız qalası istər dəniz,
istərsə də quru tərəfdən müdafiə
qalası olub. O, çox möhkəm və
hündür tikildiyindən lazım
gəldikdə orada hərbi
müşahidələr aparmaq, gözlənilən
təhlükəni qonşu qalalara xəbər
vermək, qısa müddətli sığınacaq
və s. üçün istifadə etmək
mümkün idi. Belə ehtimal olunur
ki, hərbi əməliyyatlar zamanı Qız
qalasında 250 adam yerləşə
bilirdi. İrəli sürülən fərziyyələrdə
o da bildirilir ki, abidə indi
gördüyümüz tikintidən ibarət
olmayıb. Onun şimal tərəfində
qazıntı zamanı Şah Abbas
darvazasına doğru uzanan qala
divarları ilə birləşən divar və
yarımbürc qalıqları nəzərə çarpır.
Qız qalasının cənub-şərq
tərəfindən (ikimərtəbəli ev
hündürlükdə) «dayaq divar» da
əvvəllər mövcud bina ilə bitişən
daşların qalıqları çıxıq şəklində
indi də mövcuddur. Məhz bu
çıxıqlar olan tərəfdə abidənin
5-6-cı mərtəbələri arasında qapı
yeri qalıb. Yəqin ki, bu qapı yeri
vaxtilə burada qalaya bitişik olan
binanın üstü ilə əlaqə saxlamaq
üçün istifadə olunub. Abidənin
qeyd etdiyimiz tərəfdən bir neçə
quyu yeri aydın görünməkdədir.
Şübhəsiz ki, bu quyular da vaxtilə
abidəyə bitişik olan bina ilə
əlaqədar qazılıb. Bütün bunlar Qız
qalasına bitişik binanın olduğunu
söyləməyə əsas verir. Qeyd edək
ki, tikilinin divarında olan
kitabənin tipik formalı kufi xətti
onun XI-XII əsrlərə aid etməyə
əsas verir. Sonradan qala XIV
əsrdə baş vermiş zəlzələ
nəticəsində su altında qalıb. Qala
tikintisinin fəal müdafiənin ən
yuxarı hissəsindəki meydançada
aparıldığı ehtimal olunur.
Meydançadakı döyüşçüləri
qorumaq üçün maşkullar
düzəldilirdi. Maşkullar divar
səthindən irəli çıxan daş
dirsəklərdən, bunların
arxasındakı mağzallardan və
döyüşçünü qarşı tərəfdən
qoruyan dişlərdən ibarət
qurğudur. Vaxtilə Qız qalasının
yuxarı hissəsində maşkullar olub.
Lakin XIX əsrdə aparılan təmirdən
sonra