uÜmumən Allah - subhənəhu və təalə - kitabları - Lə iləhə illəllah - görə nazil edib, Peyğəmbərləri - Lə iləhə illəllah - görə göndərib, bizim yaradılışımızda - Lə iləhə illəllah -görədir, cihadı da - Lə iləhə illəllah - görə fərz edib. Əsas da elə budur. Bu kəliməni bilmək və səndən tələb etdiyi şeyləri yerinə yetirmək. Əgər əsas möhkəm və düz olarsa onun üzərində qurulan hər bir şeydə möhkəm və düz olar (1).
Lə iləhə illəllah -«Allahdan başqa ibadət edilməyə layiq heç bir haqq ilah yoxdur» deməkdir. «Bil ki, Allahdan başqa ilah yoxdur». (Məhəmməd 19). «Allahdan başqa heç bir ilah yoxdur». (Ali-İmran 2). Bütün bu ayələrin mənası ibadət edilməyə haqq edən yalnız və yalnız Allahdır. Bu ifadə ilə Allahdan başqa ibadət olunan hər hansı bir ilah rədd edilmiş olur. Allahdan başqa ifadəsi ibadətin yalnız Allaha edilməsi, mülkündə heç bir ortağı olmadığı kimi, ibadətdə də onun hər hansı bir ortağı (şəriki) olmadığıdır.

Lə iləhə illəllah - kəlməsi nəfy (2) və isbatdan ibarətdir. Lə iləhə - ilah yoxdur nəfy, Illəllah - Allahdan başqa isbat etməkdir.

İlah, məbud ibadət ediləndir. Ancaq ilah olan məbuddur. Hər bir kəsin ilahı, ona ibadət etdiyidir. Allahdan başqa ibadət olunan bu ilahlar, ilahdır. Lakin batil ilahlardır. Çünkü bunlar haqq ilah deyillər. «Bu belədir. Çünki Allah haqq, müşriklərin ondan başqa ibadət etdikləri (bütlər, tanrılar) isə batildir. Həqiqətən Allah uca və böyükdür». (əl-Həcc 62). «Bu ona görədir ki, Allah haqq (müşriklərin) ondan qeyri ibadət etdikləri isə batildir». (Loğman 30).




LƏİLƏHƏ İLLƏLLAH KƏLİMƏSİNİN ŞƏRTLƏRİ




Lə iləhə illəllah - kəlməsinin yeddi şərti var. Bu şərtlərin hər birinə əməl olunmadıqca, onların ifadə etdiyi mənaları Quran və Sünnəyə uyğun olaraq dolğun, düzgün başa düşülmədikcə, bu kəlmə- nin söylənilməsi heç bir kəsə fayda verməyəcəkdir. Vəhb b. Munəbbih - rahmətullahi aleyhi - dən: «Lə İləhə İlləllah - cənnətin açarı deyilmidir?» deyə soruşan bir kimsəyə o, belə cavab vermişdir: «Bəli, lakin hər açarın