deyin görək) hər şeyin hökmü əlində olan, (istədiyini) himayə edən, amma Özünün himayəyə ehtiyacı olmayan kimdir?” Onlar mütləq: “(Bu qüdrət, bu vəsflər yalnız) Allahındır!” – deyə cavab verəcəklər. Sən də de: “Bəs elə isə (Şeytana aldanıb haqqa boyun qoymaqdan, Allahın ayələrinə inanmaqdan və yalnız Ona ibadət etməkdən) nə cür (aldanılıb) döndərilirsiniz?” (Muminun, 84-89). “Ya Rəsulum! Həqiqətən, əgər sən (müşriklərdən): “Göyləri və yeri kim yaratmışdır?” – deyə soruşsan, onlar mütləq: “Allah!” – deyə cavab verəcəklər. De: “Həmd olsun Allaha!” Lakin onların əksəriyyəti (həmd-sənanın kimə məxsus olduğunu) bilməz!” (Loğman, 25). Gördüyünüz kimi, Məkkə müşrikləri müstəqil olaraq bütləri çağırıb ibadət etmirdilər. Çünki onlar Uca Allahı tək vahid olaraq qəbul edirdilər: “Sizə (Müşriklərə) dənizdə bir çətinlik (batmaq təhlükəsi) üz verdiyi zaman (Allahdan) qeyri (dua edib) ibadət etdiyiniz bütlər qeyb olar. Lakin O sizi xilas edib quruya çıxartdıqda (itaətindən) üz döndərirsiniz. İnsan nankordur!” (İsra, 67). “(Müşriklər) gəmiyə mindikləri zaman (dəryada batacaqlarından qorxub) dini (ibadəti) yalnız Ona məxsus edərək (ixlasla) Allaha dua edərlər. Allah onları sağ-salamat quruya çıxaran kimi, yenə də (Ona) şərik qoşarlar.” (Ənkəbut, 65). Ayələrdən məlumdur ki, həqiqətən də, müşriklər hər bir təhlükəni hiss edərək bütləri çağırıb ibadət etməkdən imtina edərək niyyətləri səmimi olaraq yalnız Uca Allahı çağırıb Ona ixlas ilə ibadət edirdilər. Lakin Uca Allah onların duasını qəbul edərək müşriklər yenə də Uca Allaha şərik qoşurdular. Bununla belə müşriklər Allahın inkar etmirdilər. Lakin müşriklər “Lə iləhə illəllah” kəlməsindən niyə imtina edirdilər?
Cavab: Müşriklər iddia edirdilər ki, “Biz bu bütlər ilə Allaha yaxınlaşırıq” Yəni Allahı çağırdığımız zaman bütləri vasitə tuturuq. Əgər müşriklər “Lə iləhə illəllah” kəlməsini desələr idilər. Onda bütləri tam şəkildə inkar edərək yalnız Uca Allahı çağırardılar. Yəni çağırdıqları zaman bütlərin vasitəsi ilə yox bir başa