a Uca Allahı çağırıb Ona dua edərdilər. Məhz bu səbəbdən müşriklər “Lə iləhə illəllah” kəlməsindən imtina edirdilər. Yəni müşriklər “ULUHİYYƏT TÖVHİDİ” qəbul etmirdilər. “Uluhiyyə” sözü – ilah sözündəndir. Yəni hər bir şeydə Uca Allahı təkləşdirmək deməkdir. Kim olursa olsun yalnız Allaha dua edib çağırmalı, Ona ibadət edib boyun əyilməli, yalnız Ona itaət olunmalıdır. Duaların, ibadətlərin heç biri ondan başqasına edilməməlidir. Yəni Allah ilə yanaşı heç kəsi dua edib çağırmamalı və eləcə də Onun ilə bərabər heç kəsə ibadət etməməlidir. Bununla da Allahı çağırıb dua etdiyim zaman Onun ilə yanaşı heç kəsi çağırmayacağam. Eləcə də bütün əməllərimdə Namazı, orucu, zəkatı, həcci, dua, istəyəndə nəziri, qurbanı, təvəkkülü, ümidi, qorxunu, sevgini və s. zahiri və batini ibadətlərdən heç biri ondan başqasına etməyəcəyəm. Bütün Peyğəmbərlərin dəvət etdiyi Tövhid də budur.
“Biz yalnız Sənə ibadət edirik və yalnız Səndən kömək diləyirik!” (Fatihə, 5).
1-ci. Ayədə qeyd olunan «إِيَّاكَ نَعْبُدُ» “İyyəkə nəabudu” kəlməsi. Yəni “Ey Allahım başqasına deyil ancaq sənə boyun əyirik, sənə qulluq edirik sənə ibadət edirik.” «وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» “Va iyyəkə nəstəin” Yəni “Ey Allahım etdiyimiz ibadətlərdə, itaətlərdə və bütün işlərimizdə ancaq səndən kömək istəyirik. Eləcə də səndən başqa heç bir varlıqdan kömək istəmirik. Səni inkar edən kafirlə isə çağırdıqları bütlərdən istəyirlər. Lakin biz bunlardan deyilik.” Bunu da qeyd edim ki, “Yalnız sənə ” «İyyakə» ilə başlanan cümlə bütpərəstliyin tam şəkildə kökünü kəsir. Çünki müşriklər bütləri ilə vasitə tutaraq bir başa Alladan istəmirdilər.
2-ci. Qeyd olunan « نَعْبُدُ» “nəabudu” ibadət kəlməsi dua mənasını da verir. Yəni oxunuşu: “Biz yalnız Sənə dua edirik və yalnız Səndən kömək istəyirik” Çünki bu cür oxunuşun səbəbi Uca Allah Mumin, və yaxud Ğafir surəsinin 60-cı ayəsində duanı ibadət adlandırır. Eləcə də hədislər də qeyd olunduğu kimi: «Dua ibadətdir.» (Ət-Tirmizi, hədis № 3372; İbn Mace hədis № 3828, əl-Kafi, 2/468).