Qədim zamanlarda şamlar
Çində və Yaponiyada arı
mumundan hazırlanırdı.Onlar
təbii məhsuldan hazırlandığına
görə ən faydalı şamlar hesab
olunurdu.Eyni zamanda
yanarkən mumun qoxusu
sakitləşdiricidi təsir
göstərərək,əhval-ruhiyyəni
yüksəldirdi.XVIII əsrdə şamları
heyvan piyindən hazırlayırdılar.
Lakin onlar çox baha başa
gəldiklərinə görə,XIX əsrdə
şamları köpək balığının
beyinində olan maddələrlə
əvəz etməyə başladılar.Bu
şamlar olduqca parlaq alovlu
idilər. Lakin insanlar köpək
balığı kimi nadir heyvanın
axırlarına çıxacaqlarından
ehtiyat edərək, ondan əl
çəkiblər. İndiki dövrdə isə
şamları parafin-neftdən alınan
maddədən hazırlayırlar.Bu
daha ucuz başa gəlir.Parafin
təbii maddə olmasa da,hətta
ondan müalicə üsulu kimi də
istifadə etmək mümkündür.
Şamlar əsasən bir neçə növə
bölünür:
Dekorativ şamlar : qeyri-adi
görünüşə malik,fantaziyaların
bir araya gələrək yaratdığı
füsunkar gözəllikdir.
Gündəlik şamlar : ucuz və kütlə
tərəfindən daha çox istifadə
olunan şamlardır.Bu şamlar
parafindən hazırlanmış,ağ
rəngdən ibarət,sadə silindr
formasına malikdirlər.
Stolüstü şamlar : silindr və
konus formasında
olurlar.Süfrədə gözəllik üçün
estetik görünüş
verilərək,müxtəlif rənglərlə
boyanılır.Klassik
görünüşlü,aromatik qoxuya
malikdir.
Çətənə şamlar : böyük diametrə
malik olub,heç bir şamdana
ehtiyacı olmayan
şamlardır.İstehsalında müxtəlif
rəng çalarlarından istifadə
edilsə də,klassik görünüşlü
amma heç bir aroma qoxusunu
özlərində cəmləşdirmirlər.
Kilsə şamları : xüsusi özəlliklərə
malik deyillər,yalnız müqəddəs
günlərdə kilsədə istifadə
olunur.
Çay şamları : adı qeyri-adi
səslənsə də,özünəməxsus
gözəlliklərə sahibdirlər.Belə
ki,bu şamları dekorativ
şamdamların içərisinə qoyaraq
yalnız çay süfrəsinə təqdim
olunur.Bu da insana romantika
duyğusu aşılayır.
Hava şamları : yalnız
pikniklərdə,düşərgələrdə və
s.kimi təbiətin qoynunda
keçirilən istirahət və tədbirlər
üçün nəzərdə