n ayrılmaz hissəsi olmaqla dövlət qulluğu müəyyən muxtariyyətə malikdir və müasir dövlət institutları sistemində xüsusi yer tutur. Dövlət qulluğu sisteminə daxildir:

– institusional (hüquqi, təşkilati) və prosesual strukturlarlar;

– dövlət orqanlarında məşğul olan xüsusi hazırlanmış və peşəkar şəxslər – dövlət qulluqçuları.

Dövlət qulluğu müəyyən tarixi mərhələlər keçərək müasir forma halını almışdır. Dövlət qulluğunun prinsipləri ayrı-ayrı dünya ölkələrində müxtəlif dövrlərdə fərqli olmuşdur.

Dövlət qulluğunun prinsiplərinə xas olan əsas cəhətlər bunlardır:

– dövlət qulluğu prinsipləri əsas normativ-hüquqi başlanğıc olub, dövlət qulluğu fəaliyyətinin rəhbər ideyalarıdır;

– dövlət qulluğu prinsipləri dövlət qulluğunun təşkili və fəaliyyət göstərməsi sistemində obyektiv qanunçuluğu əks etdirirlər;

– dövlət qulluğu prinsipləri dövlət qulluğu institutunun əsas məzmununu və inkişaf tendensiyasını əks etdirirlər;

– dövlət qulluğu prinsipləri hüquqidir, yəni dövlət qulluğu sahəsini tənzimləyən bütün hüquqi sənədlərdə bu prinsiplər izlənili

– dövlət qulluğu prinsipləri dövlət qulluğu münasibətlərinin əhəmiyyətini, qanuniliyini və sosial dəyərlərini şərtləndirirlər.

Dövlət qulluğu prinsiplərini ədəbiyyatlarda müxtəlif kriteriyalara görə təsnifləşdirirlər. Yanaşmaların birinə görə, prinsiplərin bir hissəsi yalnız (və ya əsasən) bütövlükdə dövlət qulluğuna aid edilir, ikinci hissəsi dövlət qulluqçularına aid edilir, üçüncü növ prinsiplər isə dövlət qulluğu ilə bağlı müəyyən münasibətlərə daxil olan vətəndaşlara aid edilir.

Professor D. N. Baxrax isə prinsipləri üç əsas kriteriyaya görə bölür: qanunçuluq, demokratizm, professionalizm. Q. V. Atamançuk isə dövlət qulluğunun təşkil olunmasında aşağıdakı prinsipləri göstərir:

– komplekslilik prinsipi – dövlət qulluğunu təşkil edən və ona təsir edən çoxsaylı elementlər, əlaqələr və faktorların əlaqələndirilmiş, razılaşdırılmış fəaliyyətini nəzərdə tutur;

– sistemlilik prinsipi – bu