prinsip tələb edir ki, dövlət qulluğunun təşkili müəyyən sistemlər çərçivəsində və sistemlə həyata keçirilsin;

– funksionallıq prinsipi – dövlət qulluğu fəaliyyəti dövlət aparatının funksional işləməsinə təsir edir.

– sabitlik və standart və normativlərin reallaşdırılması prinsipi – qəbul olunmuş qaydaların (normaların), öhdəliklərin və stimlulların tətbiq olunmasında seçkili yanaşmanın olmaması, yəni heç kəs üçün heç bir əsasla istisnalar, digər yanaşmalar ola bilməz;

– rasionallıq və optimallıq prinsipi – müasir dövlət qulluğu sisteminin elmi əsaslandırılmış təşkili üçün bu prinsipin olması vacibdir. Rasionallıq dedikdə, dövlət qulluğu təşkilinin yaxşılaşdırılması üçün istifadə olunan düşünülmüş metodların tətbiqi başa düşülürsə, optimallıq dedikdə, dövlət qulluğu strukturunun qurulması və fəaliyyət göstərməsi üçün ən yaxşı variantın seçilməsi nəzərdə tutulur.

Dövlətin idarə edilməsi analogiyasına uyğun olaraq isə, dövlət qulluğunun konstitusional və təşkilati-funksional prinsipləri vardır. Azərbaycanda dövlət qulluğunun konstitusional prinsiplərinin əsasını Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya-sının maddələri əks etdirir, digər normativ-hüquqi aktlarda isə bu prinsiplər daha da konkretləşdirilir. Bu prinsipləri də bir neçə qrupa bölmək olar:

Birinci, xalq hakimiyyəti və dövlətin əsas məqsədlərini əks etdirən “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktında əks olunan prinsiplərdir:

– Azərbaycan dövlətinin müstəqilliyini, suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qorumaq;

– Konstitusiya çərçivəsində demokratik quruluşa təminat vermək;

– vətəndaş cəmiyyətinin bərqərar edilməsinə nail olmaq;

– xalqın iradəsinin ifadəsi kimi qanunların aliliyini təmin edən hüquqi, dünyəvi, dövlət qurmaq;

– ədalətli iqtisadi və sosial qaydalara uyğun olaraq hamının layiqli həyat səviyyəsini təmin etmək;

– ümumbəşəri dəyərlərə sadiq olaraq bütün dünya xalqları ilə dostluq, sülh və əmin-amanlıq şəraitində yaşamaq və bu