n inancı nəyə əsaslanırdı, əslində o, hansı dinə inanırdı?!


Bu suallara cavab tapmaq üçün Eynşteynin 1953-cü ildə Amerikada qələmə aldığı “Die Erklärung” ( “Çağırış”, “Manifest” ) adlı son müraciətinə nəzər salmaq kifayətdir… Alim bu əsərində İslam dininin digər dinlərdən daha üstün olduğunu qeyd edir və İslam dinini ən kamil və ən doğru məntiqə uyğun inanc hesab edir.


Bu müraciət Eynşteynin Ayətullah Burucerdi (1961-ci ildə vəfat edib) ilə məxfi yazışmaları əsasında qələmə alınıb. Ayətullah Burucerdi XX əsrin I yarısında Şiə aləminin görkəmli dini liderlərindən idi. Bu yazışmalar tərcüməçilər vasitəsilə həyata keçirilmişdi və gizli şəkildə aparılırdı... “Die Erklärung” müraciətində Eynşteyn “Nisbilik nəzəriyyəsi”ni müqəddəs “Qurani-Kərim” ayələri və “Nəhcül-Bəlağə” əsərindəki hədislərlə əsaslandırır; lakin daha çox öz nəzəriyyəsinin müddəalarını ingiliscə tərcümə olunmuş “Biharul ənvar” əsəri ilə qarşılaşdırır.


Eynşteyn yazır ki, heç bir başqa adət-ənənə, yaxud dini inancda İslam dinində olan məntiq və müdrikliklə dolu hədislər və əhvalatlar toplusu mövcud deyil... O etiraf edir ki, “Nisbilik nəzəriyyəsi”nin əsası Şiə imamlarının hədis mətnlərində əsrlər öncə öz əksini tapmışdır. Eynşteyn Muhəmməd peyğəmbərin (s) meracı haqqında məşhur hədisə daha böyük diqqət ayırır; hədisdə qeyd olunur ki, yerdən göyə qalxarkən peyğəmbərin (s) qolu su səhənginə ilişir, qab aşır və içindən su axmağa başlayır. Peyğəmbər (s) meracdan döndükdən sonra, bir çox hadisələr baş verməsinə baxmayaraq, su hələ də həmin qabdan axmaqda davam edirdi... Eynşteyn bu hədisdə “zamanın nisbilik nəzəriyyəsi” düsturunu qeyd edir və müasir fizika elmi nöqteyi-nəzərindən bu hadisəyə geniş şərh yazır...


“Ölmək və dirilmək” formulunu isə cisim və enerjinin əlaqəsi haqqında məşhur düsturun əksi olaraq anlamağı təklif edir: E=M*C2 M=E/C2 Yəni, əgər bizim cismimiz bütünlüklə enerjiyə çevrilərsə, yenidən həmin şəkildə cismə dönə biləcək və diriləcək!


Ayətullah Burucerdinin