bir
çirkinlikdə iştirak etməkdənsə,
parça-parça olmağı üstün
tutaram. Bütün bunlara
baxmayaraq, insan soyu
haqqında yüksək fikrə sahibəm
və inanıram ki, millətlərin sağlam
düşüncəsi sənaye və siyasi
dairələrin maraqları tərəfindən
məktəblər və mətbuat vasitəsilə
sistemli olaraq korlanmasaydı, bu
kabus çoxdan yox olmuşdu.
Hiss edə biləcəyimiz ən gözəl
təcrübə həyatın sirli tərəfidir. Bu
fundamental emosiyalar əsl
incəsənətin və əsl elmin beşiyidir.
Bunu bilməyənlər – heyran olmaq
və valeh olmaq bacarığını
itirmişlər – ölü kimidirlər və
onların gözləri görmür. Həyatın
sirləri ilə qarşılaşma, qorxu hissi
ilə qarışaraq dinləri yaratmışdır.
Nüfuz edə bilmədiyimiz nəyinsə
mövcud olduğunu bilmək,
dərində olan səbəbləri və parlaq
gözəlliyi ən ibtidai şəkildə də olsa,
qavrama cəhdlərimiz – məhz bu
biliklər və bu emosiyalar əsl dini
yaradır. Bu mənada və yalnız bu
mənada mən dindaram. Mən öz
yaratdıqlarını mükafatlandıran
və cəzalandıran və ya bizim malik
olduğumuz iradə ilə eyni iradəyə
malik bir Tanrını təsəvvür edə
bilmirəm. Fiziki ölümdən sonra
həyatı da başa düşmürəm və
başa düşmək istəmirəm; bu
anlayışlar yalnız qorxmuş və zəif
insanların absurd eqoizminə
xasdır. Mən həyatın
sonsuzluğundakısirr və
kainatın möcüzəli strukturunun
dərk edilməsi – təbiətdə özünü
büruzə verən Səbəbin hətta cüzi
bir hissəsinin başa düşülməsinə
edilən cəhd ilə