r bu
çağırışlara əməl edə bilməzlər.
Namaz qıla, zəkat, sədəqə verə,
həcc edə, xeyir əməllər görə
bilməz, Allahın rizasını qazana
bilməzlər. Çünki birincilərin
bəsirəti, ikincilərin isə əməl
kitabları ölərkən bağlanıb.
İbn Qəyyum ayənin təfsirində
yazır: “Ayədə müşriklərin
eşitməyə qadir olmadıqları
göstərilib. Yəni müşriklərin
qəlbləri öldüyü üçün sən həqiqəti
onlara çatdıra bilməzsən.
Qəbirlərdəki ölülər də bu
cürdür”(ər-Ruh 45-46).
Gördüyünüz kimi, bu ayələr
“ölülər eşitmir” fikrini təsdiq
etmir.
Onların gözləri vardır, lakin
onunla görməzlər. Onların
qulaqları vardır, lakin onunla
eşitməzlər.(Əraf, ayə 179)
Son olaraq, Qurani-Kərimdən
ölülərin eşitməsini sübüt edən
bəzi ayələri diqqətinizə çatdırırıq.
Sonra o dəvəni tutub kəsdilər və
Allahın əmrini saymazyana
pozub: “Ey Saleh! Əgər sən
peyğəmbərlərdənsənsə, bizi
qorxutduğunu gətir görək!” –
dedilər. Buna görə də onları
dəhşətli bir sarsıntı bürüdü,
onlar öz evlərində diz üstə düşüb
qaldılar (bir göz qırpımında həlak
oldular). (Saleh) Onlardan üz
döndərib belə dedi: “Ey
camaatım! Mən sizə Rəbbimin
əmrini təbliğ etdim və sizə öyüd-
nəsihət verdim. Lakin siz öyüd-
nəsihət verənləri
sevmirsiniz!” (Əraf, ayə 77,78,79)
Elə bu zaman onları dəhşətli bir
sarsıntı bürüdü və onlar öz
evlərində diz üstə düşüb qaldılar
(bir göz qırpımında həlak
oldular). Şüeybi yalançı
adlandıranlar, sanki, orada heç
bir şənlik içində yaşamamışdılar.
Şüeybi təkzib edənlərin özləri
ziyana uğrayanlar oldular. (Şüeyb)
Onlardan üz döndərib dedi: “Ey
camaatım! Mən sizə Rəbbimin
əmrlərini təbliğ etdim və öyüd-
nəsihət verdim. İndi kafir bir
tayfadan ötrü necə yas
tutum?” (Əraf, ayə 91,92,93)
Ayələrdən aşkar görmək olur ki,
Saleh (ə.s) və Şüeyb (ə.s) öz kafir
qövmü həlak olduqdan sonra
onlara “ey camaatım” (ərəbcə -
“ya qovmi”) deyə müraciət
edərək danışıb.
Bəziləri isə deyir ki, ölülər yalnız
peyğəmbərlərin səsini eşidərlər.
Adi insanların onlarla danışması
qadağandır.
Onlarla