danışmaq olarmı?
Muhəmməd ibn Əbdülvahhab
deyib: “Əgər insan qəbrin
yanında ölünün bağışlanması
üçün dua edərkən onunla
danışarsa, müşrik olar.” (Fəth əl-
Məcid, səh. 208)
Dinimizdə ən çox mübahisə
predmeti olan məsələlərdən biri
də ölülərin eşidib-eşitməmələri və
ya ümumiyyətlə, onlarla
danışmağın caiz olub-olmaması
məsələsidir.
Burada belə bir sual yaranır: Əgər
ölülər eşidirlərsə və
peyğəmbərlər onlarla
danışırlarsa, biz insanlara isə
məhz peyğəmbərlər
nümunədirsə, nə üçün bu əməl
onlara caiz olduğu halda, adi
insanlar bunu edərkən müşrik
olurlar?
Dinimizdən bizə məlum olduğu
kimi, peyğəmbərlərə xüsusi
hallarda bəzi şeylər halal olduğu
halda, adi insanlar üçün haramdır
və ya əksinə, peyğəmbərlərə
haram olan bəzi şeylər adi
insanlara halaldır. Lakin tovhid
mövzusu dinin üsulu, dinimizin
köküdür. Şirklə mübarizə aparmış
bütün peyğəmbərlər tovhid
müəllimidirlər. Belə olan halda,
necə ola bilər ki, şirk hesab edilən
hər hansı bir əməl peyğəmbərlər
üçün icazəli olsun? İslam
peyğəmbəri Məhəmməd (s) bu
məsələni bizə necə izah edib?
“Bədr günü Peyğəmbər (s) əmr
verdi ki, qüreyşilərin 24
başçısının cəsədi Bədrin çirkli
dərin quyularından birinə atılsın.
O, quyunun kənarında
dayanarkən allahsız qüreyşi
cəsədlərinin adları və atalarının
adları ilə onlara müraciət etdi: “Ey
filankəsin oğlu filankəs! Allaha və
onun Elçisinə boyun əysəydin,
razı qalardın. Rəbbimizin bizə
verdiyi vədin doğru olduğunu
bildik. Sən də Allahın sənə verdiyi
vədin doğru oduğunu
anladınmı?” Ömər dedi: “Ey
Allahın Elçisi! Sən ruhu olmayan
cəsədlərlə danışırsan!” Allahın
Elçisi (s) dedi: “Allaha and olsun
ki, onlar sizdən daha yaxşı
eşidirlər.” (Səhih Buxari,
hədis № 314)
Allah bizə Öz kitabında
Peyğəmbərin (s) bütün
etdiklərinin, hər dediyi sözün
vəhy olduğunu xəbər verib.
Hədisdə səhabənin “Ey Allahın
Elçisi! Sən ruhu olmayan
cəsədlərlə danışırsan!”
deməsindən görünür ki, bu sual
o zaman da insanlara qaranlıq
imiş. Lakin Allahın