Cavab: Aydındır ki, müqəddəs
İslam dini dünyasəviyyəli və əbədi
bir dindir. Peyğəmbər (s) həyatda
olduğu dövrdə İslam ümmətinin
rəhbərliyini öz öhdəsinə almışdı.
Onun vəfatından sonra ümmətin
ən ləyaqətli şəxsi ümmətə
rəhbərlik etməli idi. Peyğəmbər
(s)-dən sonra İslam ümmətinə
rəhbərlik məqamının Peyğəmbər
(s)-in tərəfindən və Allahın əmri
ilə təyin olunma əsasındamı,
yoxsa seçki yolu ilə olan bir
məqam olması ilə əlaqədar iki
nəzəriyyə mövcuddur. Şiələrin
inancına görə ümmətə rəhbərlik
məqamı Peyğəmbər (s)-in
canişini Allah tərəfindən təyin
edilməlidir, halbuki sünnilərin
inancına görə bu məqam seçki
yolu ilə baş verir və Peyğəmbər
(s)-dən sonra ölkə işlərini idarə
edən bir şəxsi məhz ümmət
seçməlidirlər. (İctimai
hesablamalar xilafətin Allah
tərəfindən təyin olunmalı
olmasına şahiddir.)
Şiə alimləri xilafət məqamının
Allah tərəfindən təyin olunması
ilə əlaqədar özlərinin etiqadi
kitablarında çoxlu dəlillər bəyan
etmişlər. Amma əsas məsələ
Peyğəmbər (s)-in dövrünə hakim
şəraitin düzgün təhlil edilib
araşdırılmasıdır, bu da şiələrin
nəzəriyyəsinin düzgün olmasına
tam dəlalət edir.
Peyğəmbər (s)-in risaləti
dövründə İslam aləminin daxili və
xarici siyasətinin araşdırılması
göstərirdi ki, o həzrətin canişini
Allah tərəfindən və Peyğəmbəri-
Əkrəm (s)-in öz əli ilə seçilməlidir.
Çünki İslam cəmiyyəti üçlük təşkil
edən təhlükə – məhv olunma ilə
daim təhdid olunurdu. (Roma
imperatorluğu, İran padşahlığı və
daxili münafiqlər.) Eləcə də
ümmətin mənafeyi bunu tələb
edirdi ki, Peyğəmbəri-Əkrəm (s)
onlara siyasi bir rəhbər təyin
etməklə bütün ümməti xarici
düşmənlər müqabilində vahid
cərgədə qərar versin,
düşmənlərin onlara nüfuz edib
(daxili ixtilaflar da buna daha çox
kömək edirdi) onlara istila altına
almasının qarşısını alsın.
BİR QƏDƏR İZAH
Bu təhlükəli üçbucağın bir tilini
Roma imperatorluğu təşkil edirdi.
Bu böyük qüdrət Ərəbistan
yarımadasının şimalında
yerləşirdi və Peyğəmbər (s) bu
barədə daim