İnsanın vücudu iki tərkib hissəsindən – ruhdan və cismdən ibarətdir. Cansız cismə (bədənə) həyat verən, onun bütün hərəkətlərini istiqamətləndirən və nizamlayan ruhdur. Ruh – insanın mahiyyəti, şəxsiyyəti deməkdir. Ruh barədə dəqiq məlumatı bəşəriyyət hələ əldə etməyib. Çünki Allah-təala özü ruh haqqında ətraflı məlumat verməyi məsləhət görməyib. Bir dəfə yəhudilər Həzrət Mühəmməd Peyğəmbəri (s) sınağa çəkmək məqsədilə ona bir neçə çətin sual verdilər. Sualların biri də ruhun mahiyyəti haqqında idi. Allah-təala vəhy vasitəsilə o biri sualların cavabını Peyğəmbərimizə ətraflı şəkildə izah etdi, ruh məsələsinə gəlincə isə aşağıdakı ayəni göndərdi: «Səndən ruh haqqında soruşarlar. De: «Ruh Rəbbimin əmrindədir. Sizə (bu barədə) yalnız cüzi bilik verilmişdir» (İsra, 85). Allah-təala Quranda ruh barədə ətraflı məlumat verməyi ona görə məsləhət görməyib ki, insan öz ruhunu dərk edib anlaya bilməz. Axı ruh insanın mənəvi aləmi, ağlı, şüuru, vicdanı deməkdir. Ruh haqqında qısaca olaraq bunu deyə bilərik ki, o, maddi deyil, cism deyil, onun ölçüləri (eni, uzunluğu, hündürlüyü), forması, rəngi, iyi və başqa zahiri əlamətləri yoxdur. Xarici duyğu üzvləri (məsələn, göz, qulaq və s.) vasitəsilə ruhu hiss etmək mümkün deyil. Ruh ölməzdir, cismin məhv olmasından sonra yenə yaşayır və qiyamətə kimi öz aqibətini gözləyir. İmam Əli ibn Əbu Talib (ə) ruha belə tərif vermişdir: «Cismdə ruhun yeri sözdə mənanın mövqeyi kimidir». Bədənin özünəməxsus halları və xüsusiyyətləri olduğu kimi, ruhda da bunlar vardır. Həzrət Əli (ə) ruhla bədəni müqayisə edərək buyurmuşdur: «Cismin (bədənin) altı halı olur: sağlamlıq və xəstəlik, dirilik və ölüm, yuxu və oyaqlıq. Ruhun da beləcə altı vəziyyəti vardır. Ruhun sağlamlığı – yəqinlik, xəstəliyi – şəkk-şübhədir. Diriliyi – elm, ölümü – cəhalətdir. Ruhun yuxusu – qəflət, oyaqlığı – zikrdir». Əxlaq alimləri insanda iki cür ruhun olduğunu söyləmişlər. Bunların biri – heyvani ruh yalnız insanın həyatını təmin edir. Heyvani ruh (buna can, yaxud nəfs də