Qedr Xum heqiqetleri
Bu gün bəzi insanların "Qədir Xum bayramı" kimi qeyd
etdikləri hadisə ilə bağlı müxtəlif versiyalar ortaya atılır.
Bəli, İslam tarixində Qədir Xumla bağlı hadisə baş verib.
Əfsuslar olsun ki, bu hadisə sonralar müxtəlif qruplar
tərəfindən çox fərqli məqsədlər üçün istifadə edilib və
edilir.
Belə ki, Qədir-Xum adlanan yerdə Rəsulullah (s) Əlinin
(r) xəlifəliyini elan etmək üçün deyil, karvanın istirahət
etməsi üçün dayanmışdı. Çünki həmin dövrdə Məkkə ilə
Mədinə arasındakı yolu karvanlar 10 gündən çox vaxt
ərzində qət edirdilər. Allah Rəsulu (s) da həmin yoldan
istifadə edərkən istirahət məqsədilə bir neçə dəfə
dayanmışdı.
Həmin dayanılan yerlərdən biri Qədir Xum adlanan
ərazidir. "Vida Həcci"ndən qayıdan on minlərlə
müsəlmanların əksəriyyəti Məkkə şəhərindən təxminən
250 km. uzaqlıqda yerləşən Qədir Xuma çatanda artıq
bir-birilərindən ayrılaraq, öz qəbilələrinin yanına
qayıtmışdılar. Peyğəmbərin yanında qalanlar isə əsasən
Mədinə şəhərindən onunla birlikdə gedənlər idi. Onların
sayının isə bəzilərinin iddia etdiyi kimi 120 min deyil, on
minə yaxın olduğu bildirilir.
Rəsulullah (s) Vida Həccində artıq ömrünün son günlərini
yaşadığını hiss etmişdi. Buna görə də, imkan olan kimi
müsəlmanlarla daha çox söhbət edirdi. Lakin Qədir
Xumda Allah Rəsulunun Əli ilə bağlı "Mən kimin
mövlasıyamsa, Əli də onun mövlasıdır" (bu sözə edilən
əlavələrin Peyğəmbərə istinad edilən uydurma olduğu
bildirilir) söyləməsinin əsas səbəbi Yəmən hadisələri ilə
bağlı (burada qənimətlərin paylanması zamanı narazılıqlar
ortaya çıxmışdı) bəzi səhabələrin Əliyə (r) qarşı
münasibətlərində incikliyin yaranması idi. Peyğəmbər (s)
xütbə əsnasında Əlini (r) yanına çağırıb, onu özünün
mövlası, dostu olduğunu bildirdi ki, səhabələri arasında
yaranmış narazılıq aradan qalxsın.
Bəziləri isə Allah Rəsulunun "Mən kimin mövlasıyamsa,
Əli də onun mövlasıdır" ifadəsindəki "mövla" sözünü
"özündən sonra xəlifə elan etməsi" kimi qeyd edirlər.
Əgər