Quran dəfələrlə
xəbərdarlıq edir: “Ey Adəm övladı!
Məgər Mən sizdən əhd almadımmı ki,
Şeytana ibadət etməyin, o sizin açıq-
aşkar düşməninizdir?” (Ya-Sin surəsi,
60-cı ayə). Düşməndən qafil olmaq
birincisi, məğlubiyyət gətirər; ikincisi,
adamın cahilliyindən xəbər verər.
Dünyada Allahın buyurduğu kimi
yaşamaq istəyən adam buna mane
olan qüvvələri yaxşı tanımalıdır.
Şeytanın hiylələri müxtəlif, kələkləri
cəlbedici, köməkçiləri aldadıcıdır.
Şeytanı yaxşı tanımaq üçün insan öz
ruhunu, mənəviyyat aləmini, zəif
yerlərini yaxşı bilməlidir. Bilməlidir ki,
Şeytan onu haradan vura bilər, onu nə
ilə aldada bilər? Bunları bilmək üçün
isə Allahın açıq haram
buyurduqlarından uzaq olmaq, davamlı
ibadət etmək, xeyir sahibləri ilə
durub-oturmaq, nəfsi öldürmək,
xudpəsəndliyi və təkəbbürü kənara
atmaq lazımdır. Əks halda insanın
Şeytanı – öz güclü və amansız
düşmənini tanıması qeyri-
mümkünlüyə çevrilər.
Hədisin doqquzuncu cümləsində
qiyamət səhnələrindən olan sırat
körpüsünün üzərindən keçid yada
salınır. Dünyadakı məqamından asılı
olmayaraq hər kəs bu körpünün
üzərindən keçəcək. Peyğəmbərlər,
imamlar, övliyalar belə, istisna deyil.
Hədislərdə buyurulub ki, siratın
üzərindən rahat və tez keçməyin
səbəblərindən biri də sileyi-rəhimdir
(qohumlarla yaxşı münasibət
saxlamaq, mehribanlıq etmək). Sileyi-
rəhimi pozmağın əsas səbəbi isə
təkəbbür, özünü başqasından üstün
tutmaq, ilk addımı başqasından
gözləməkdir. Təkəbbürlü adam
qohumun ona mehribanlıq
göstərməsini gözləyər, xirda bir
etinasızlıq görsə qəzəblənər, hər kəsi
özünə borclu bilər. İnsan özündən
razılığı, mənəm-mənəmliyi, dini dillə
desək ücbü özündən kənar etməyi
bacarsa, həm bu dünyada mehriban,
xoş həyat sürər, həm də axirətdə
savab qazanar və sırat körpüsündən
rahat adlayıb keçər.
Hədisin növbəti bölümündə buyurulur:
“Əgər hər şey qəzavü-qədərə
bağlıdırsa, kədərlənmək nə üçündür?”
İnsan əvvəla, bu dünyanın Allah
tərəfindən idarə edildiyini, hər bir
müsibətdə gizli