Ərəb dilindən tərcümədə istixarə xeyir
istəmək mənasını verir. Dini anlamda
istixarə – hər hansı şübhəli məsələ
barədə qəti qərara gələ bilməyən
şəxsin şəriətdə icazə verilmiş üsullarla
həmin məsələnini cavabını öyrənmək
cəhdidir. İstixarə əsasən, Qurani-
kərim, təsbeh və rüqə (püşk)
vasitəsilə həyata keçirilir.
İstixarənin bəzi mühüm şərtləri vardır.
Əvvəla, haqqında şəriətin dəqiq
göstərişi olan məsələ haqqında
istixarə edilməz. Yəni bir məsələ
barədə Quranda, sünnədə dəqiq
hökm varsa və ya müctəhidlər qəti
fətva veriblərsə, həmin hökmə və
fətvaya əməl etmək lazımdır; burada
istixarə yersizdir. İkincisi, haram əməli
edib-etməmək barədə istixarə
olunmaz. İstixarə iki halal (mübah)
yoldan birini seçmək üçün edilir.
Üçüncüsü, hər kəsin hər şəraitdə
istixarə etməyə haqqı yoxdur. Çünki
istixarə edən sanki öz sualının cavabını
Allahdan soruşmuş olur. Buna görə
də, istixarəni göstərilən şərtlərlə
(qaydalar və dualarla) yerinə yetirmək
lazımdır. İstixarə edən şəxs mənəvi
baxımdan da Allahdan cavab almaq
ləyaqətinə sahib olmalıdır.
Dördüncüsü, Quranla istixarə edən
şəxs müəyyən dərəcədə dini savada
malik olmalıdır ki, istixarədə çıxan
ayənin mənasını düzgün anlaya bilsin,
onun müsbət yoxsa mənfi cavab
bildirdiyini ayırd etsin və nəticəni
doğru qiymətləndirsin. Nəhayət, daha
bir şərt budur ki, eyni məsələ
haqqında bir neçə dəfə istixarə etmək
düzgün deyil. İstixarədə alınan cavaba
qane olmaq və onunla razılaşmaq
lazımdır.
İstixarənin caizliyi barədə istər şiə,
istərsə də sünni mənbələrində xeyli
hədis və rəvayət mövcuddur. İmam
Zeynül-abidin, İmam Mühəmməd
Baqir, İmam Cəfər Sadiq (ə) kimi din
böyüklərinin istixarə etdikləri
məlumdur. Hətta İmam Zeynül-
abidinin (ə) dualarından ibarət
«Səhifətüs-Səccadiyyə»nin 33-cü
duası «İstixarə duası» adlanır. Şiə
imamlarının istixarə haqqında
buyruqları Seyid ibn Tavusun «Fəthül-
əbvab», Əllamə Məclisinin «Biharül-
ənvar», Şeyx Abbas Qumminin
«Məfatihül-cinan» kitablarında