ü olduğunu göstərmir. Əşəreyi-mübəşşərənin cənnətlik olduğu deyiləndə o birilərin cəhənnəmlik olduğu deyilimir. Əshabi-kiramın hamısının cənnətlik olduğu bildiriləndə Veysəl Qarani kimi səhabə olmayan müsəlmanların Cəhənnəmlik olduğu nəzərdə tutulumur. O ayənin eniş səbəbi nədir? Bu müəyyənləşərsə, məsələ aydın olar. Tibyanda bildirilir:
Bədirdə “Filan qədər, filan kəslər öldü getdi” deyildiyi zaman Allahu-təala şəhidlər üçün ölü deyilməsini qadağan edib buyurdu:
«Allah yolunda öldürülənlərə ölü deməyin. Əksinə onlar diridir, amma siz bunun şüurunda deyilsiniz». [Bəqərə, 154]

Hədisi-şərifdə də buyurulur:
«Uhudda şəhid olan qardaşlarınızın ruhları yaşıl quşlarla Cənnətə getmişdir. Onlar Cənnətin çaylarından su içər, meyvələrindən yeyib ərşin kölgəsində asılmış qızıl qəndillərlə gedərlər, istirahət edərlər. Yeyib-içməyin ləzzətini və orada yaşanan həyatın gözəlliklərini daddıqları zaman" keşkə Allahu-təalanın bizə nələr verdiyini qardaşlarımız bilib cihaddan çəkinməsəydilər" dedilər. Allahu-təala da “Mən onlara sizin vəziyyətinizi bildirərəm” buyurdu». [Müslim, Tirmizi, İbni Macə]

Şəhidlərin ölməyəcəyi, Cənnətdə olduqları, döyüşənlərin şəhid olmaqdan qorxmamaları ayəti-kərimənin eniş səbəblərindəndir. Burada şəhidlərin fəzilətləri bildirilir. Ayəti-kərimədə “Allah yolunda öldürülənlər” deyilir. Peyğəmbər Allah yolunda deyilmi? Əlbəttə, şəhidlərdən çox üstündür. İbni Həcəri Məkki həzrətləri buyurur:
Peyğəmbərlər məzarlarında diridir; lakin onların həyatları bizim həyatımız kimi deyil. Yeyib-içmələri, ibadət etmələri lazım deyil. Mələklərin həyatına bənzəyər. Ləzzət almaq üçün ibadət edərlər, çünki qəbir həyatında cənabi-Haqqı müşahidələri dünyadakından daha mükəmməldir. «Fətavayi-fiqhiyyə səh: 125»

Peyğəmbərlərin qəbir həyatları dünya həyatı kimi deyil. Onlar axirətə getmişlər. Onlar eşitməyən ölü demək deyil. Qəbirlərində namaz qılarlar. Bir hədisi-şərif tərcüməsi:
«Peyğəmbərlər qəbirlərində diridir, namaz qılarlar». [Əbu Yəla,