edərdi”.

2. Əməlinin az olmasından nigaran olmaq.

İmanlı insanlar hər bir şəraitdə öz əməllərini çox az hesab edərlər. Ona görə də ölümdən nigarandırlar. İmam Əli (ə) buyurur: "Agah ol ki, qarşıda ağır və uzun yolun vardır ki, sizin bu yolu getməyinizdə tofiqiniz ondan asılıdır ki, layiqli şəkildə səy edəsən və bacardığın qədər azuqə toplayasan və günah yükünü yüngülləşdirəsən ki, onun ağırlığı bu yolda çətin və əziyyətvericidir. Davamlı olaraq bacardığın qədər axirətə azuqə göndər. Yoxsullara yardım et ki, bu yolla azuqəni onların çiyninə qoymuş olarsan ki, Qiyamət günü sənə qaytarsınlar. Bacardığın qədər infaq et və əgər səndən borc istəsələr, qənimət bil. Əgər borcla kiminsə əlindən tutsan, o biri dünyanın çətin günlərində sənin əlindən tutar”.

3. Günahın çox olması.

Möminlərin ölümdən qorxmaqlarının amillərindən biri günahın çoxluğudur. İmam Əli (ə) buyurur: "Elə olma ki, çoxlu günahlarına görə ölümü naxoş biləsən”. Çünki əgər günahımız az olsa, Mövla kimi ölümdən qorxumuz da olmazdı.

4. Tövbədən qabaq ölmək qorxusu.

İmam Əli (ə) buyurur: "Tövbənin hasili nəfsin ədəbsizliyinin cobran edilməsidir”. İnsan daima səhv və xəta qarşısında olduğu üçün Mehriban Allah da bu səhvlərini bağışlamaq üçün ona tövbə yolunu açmışdır və tövbələrini qəbul edər. Ancaq insan bəzən nəfsani istəklərinin vəsvəsəsinə görə tövbədən lazımlı qədər bəhrələnmir.

İnsanlar bəzən tövbə etməyi qəsd edirlər. Ancaq onu təxirə salırlar. Bəzən buna müvəffəq olurlar və bəzən də ölüm insanı yaxalayır və tövbə etməyə fürsət qalmır. Ölüm insan həyatını sonlandırar və əməl dəftərini