əhvalatıdır.
Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun) ona
öz taleyini özünün müstəqil sürətdə
müəyyənləşdirməsinə imkan verdi. Allahın hökmü
belədir və müsəlmanlar ona riayət etməli və onu
rəhbər tutmalıdırlar, çünki o, şəfa və aydınlıq gətirir
və halalla haramı izah edir.
“Sifah” (“əxlaqsızlıq”) safaha (axıtmaq) felindən
törəmişdir, çünki zinakar öz mayesini icazə verilən
yerdə deyil, qadağan olunan yerdə axıdır. Belə addım
atdıqda, kişi öz arvadını zinakarlıqdan qorumur, çünki o,
öz şəhvətini qadağan olunmuş qaydada təmin edir və
icazəsi olduğu qadınına həvəs göstərmir. Bu ayədən
aydın olur ki, müsəlmanlar ismətini saxlamayanlarla
nikah etməməlidirlər. Uca Allah buyurur: “Zinakar kişi
ancaq zinakar və ya müşrik bir qadınla evlənə bilər.
Zinakar qadın da yalnız zinakar və ya müşrik bir kişiyə
ərə gedə bilər. Möminlərə isə bu, haram
edilmişdir” (Nur, 24/3).
Sonra Allah bildirir ki, ər arvadını, ondan məmnun
qaldığına görə, mükafatlandırmalıdır. Arvadına
hədiyyələr bağışlayaraq, ər onu ondan əldə etdiyinə
görə bəxşişlərlə təmin edir və buna görə də, zövcəsi
ilə yaxınlıq etdikdən sonra, mehrin verilməsi tam
mənada ərin vəzifəsinə çevrilir.
Allah bu mükafatı müəyyən olunmuş adlandırır, çünki o
– fərzdir və insanın öz istəyi ilə verdiyi və verməyə
də biləcəyi könüllü ianələrə aid edilmir. Başqa bir şərhə
görə, o mükafat müəyyən olunmuş ona görə
adlandırılır ki, insanlar onun ölçüsünü özləri təyin edirlər
və bundan sonra o, məcburi olur və azaldıla bilməz.
Əgər vacib mükafatın ölçüsü təyin edildikdən sonra ər
öz xoşu ilə mehrin ölçüsünü artırmaq istəyərsə və ya
arvad alicənablıqla mehrinin bir hissəsini ərinə güzəştə
gedərsə, onlar günah işlətmiş olmazlar. Quran
təfsirçilərinin çoxu bu rəyə tərəfdar olmuşlar.
Bir çoxları elə hesab edirdilər ki, bu ayə İslamın
təşəkkül tapmağa başladığı ilk illərdə qısa müddət
ərzində icazə verilmiş müvəqqəti nikahla (siğə ilə)
əlaqədar nazil edilmişdir və sonra isə Peyğəmbər (ona
Allahın