Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin
Gəncədə dini-ekstremist qruplara qarşı həyata
keçirdiyi əməliyyat və baş verən qanlı olaylar
Azərbacyanda vəhhabi mövzusunu yenidən
gündəmə gətirdi.
Bizimlə bir ölkədə, bir rayonda, bir kənddə, bir
məhəllədə, lap qonşuluğumuzda yaşayan,
adına “vəhhabi” deyilən bu insanlar kimlərdir
və nə istəyirlər?
Modern.az mövzunun aktullığını nəzərə alaraq
“vəhhabilər” haqqında bəzi bilgiləri təqdim
edir.
Vəhhabilik (ərəbcə )ﺍﻟﻮﻫﺎﺑﻴﺔ İslam dinində XVIII
əsrdə formalaşmış dini-siyasi cərəyandır. Əsası
İslam alimi, İslam metafizikasının və dində
yeniliklərin əleyhdarı olan İbn Teymiyyənin
(1263-1328) davamçısı Məhəmməd ibn Əbdül
Vəhab ət-Təmimi (1703-1792) tərəfindən
qoyulub. Vəhhabi termininin geniş yayılmasına
baxmayaraq bu cərəyanın tərəfdarları özlərini
"sələfi" (ərəb. ﺳﻠﻒ — əcdad, sələf)
adlandırırlar.
Məhəmməd ibn Əbdül Vəhhab hesab edirdi ki,
əsl İslama yalnız Məhəmməd Peyğəmbərin
davamçılarının ilk üç nəsli (Əl-sələf əs-Saleh)
tərəfindən riayət olunub. O, dindəki
yeniliklərin əleyhinə çıxaraq onları küfr hesab
edirdi. 1932-ci ildə Əbdül Vəhabın ideyalarının
davamçısı sayılan Səud sülaləsi hakimiyyətə
gələrək müstəqil Səudiyyə Ərəbistanı dövlətini
yaratdı və bu dini-siyasi cərəyanı dövlət
siyasətinə çevirdi.
Əbdül Vəhabın tərəfdarları bir sıra dövlətlərə, o
cümlədən Osmanlı sultanı III Səlimə
(1761-1808) yazılı dəvətlər göndərmişlər. 15 il
ərzində Nəcd və Yəmən vəhhabiliyi qəbul etdi.
1766-cı ildə Məhəmməd ibn Səud vəfat
etdikdən sonra yerinə oğlu Əbdül Əziz keçdi. O,
qılınc gücünə vəhhabi təlimini yaymaq işini
davam etdirdi. 1733-cü ildə vəhhabilər Məkkə
xalqını dəvət etmək və oranın alimləri ilə
mübahisə etmək üçün 30 nəfərdən ibarət alim
heyətini Məkkəyə göndərdilər. Vəhhabi alimlər
bu mübahisədə öz görüşlərini müdafiə
etməkdə aciz qaldılar və Məkkə qazisi onların
küfrünə hökm verdi.
Vəhhabilər yalnız özlərini əsil müsəlman və
xalis tövhid əhli bilir, digər müsəlmanları