ölməsini təmin etdikdən
sonra oranı tərk etmişdir. Bax onun
işi budur, belədir. Hadisə ilə əlaqəli
nail olan ayələrdə belə
buyrulmuşdur: "(Münafiqlər Bəni
Nəzir yəhudilərini aldatması)
Şeytana (Şeytanın insanı
aldatmasına) bənzəyir. O, insana:
'Kafir ol !' - deyər. (İnsan) kafir olan
kimi (Şeytan onu qoyub qaçaraq):
'Mənim səninlə heç bir əlaqəm
yoxdur. Mən aləmlərin Rəbbi olan
Allahdan qorxuram!' - deyər" (Həşr
surəsi, 16)
Ayənin enmə səbəbi hər nə qədər də
olsa xüsusidirsə, ifadə etdiyi məna
ümumidir. Yəni şeytan, onu dost
edib hiylələrinə aldanan bütün
insanlara belə edər. Onları günah və
küfrə sürükləməyə çalışar, bunun baş
verməsi üçün tələlər qurar. Ən sonda
da bütün dostlarından uzaqlaşar,
"mən sizin hamınızdan uzağam"
deyər və çıxar. Necə ki, axirətdə də
bütün dostluq və və düşmənliklərin
əsas mahiyyəti meydana çıxınca, öz
dostlarına belə söyləyəcəyini də
Quranımız xəbər verməkdədir: "Mən
öncə (dünyada) sizin məni (Allaha)
şərik qoşmağınızı da inkar etmişdim
(qə’bul etməmişdim). " (İbrahim
surəsi, 22)
Şeytanın işi-gücü şeytanlıq olduğu
halda "Mən Aləmlərin Rəbbi olan
Allahdan qorxaram" deməsi
barəsində alimlər bəzi açıqlamalar
vermişlər. Katadə və İbn İshaq
"Allahın düşməni olan şeytan, "Mən
sizin görmədiyinizi görürəm"
deyərkən doğru söyləmiş olması ilə
bərabər, "Mən aləmlərin Rəbbi olan
Allahdan qorxuram" deyərkən yalan
söyləyirdi. Çünki o, Allahdan qorxan
deyil" söyləmişlər.
Alimlərimizdən bəzilər də : "şeytan
dini və mənəvi baxımdan Allahdan
qorxmayan olsa da, Allahın əzab və
cəzasının gəlməsindən qorxa bilər.
Necəki, hər hansı bir kafir və ya
müşrikin, qəlbində dini mənası ilə
Allahdan qorxusu olmamaqla
bərabər, hər hansı bir kimsə
tərəfindən öldürülməkdən qorxduğu
kimi, Allahdan bir əzab və cəza
gəlməsindən qorxmuş da ola bilər.
Bunun isə dini, imani bir mənası
yoxdur" demişlər. Doğru olan da
bunun olmasıdır. Necə ki, Ata, Zəccac,
əl Ənbari kimi alimlərimizin sözləri
də bu mənanı