Nə üçün şiələr Allahdan başqasına and içirlər,
məsələn, Qurana, Peyğəmbərə, imamlara, ataya,
anaya, bərəkətə və s.?
Qurana nəzər salaq və görək səmavi kitabımız
bizə Allahdan qeyrisinə and içməyi haram
bilirmi?! Lakin biz Allah kitabına baxdıqda
görürük ki, Allah-təala təkcə ''Şəms'' surəsində
doqquz məxluqa and içir. Ancaq bir ayədə rast
gəlmirik ki, Allah-təala bunu bizə haram bilsin.
Allah-təala buyurur: ''And olsun əncirə və
zeytuna. And olsun Tur Sinaya. And olsun bu
əmin şəhərə (Məkkəyə).'' (''Tin'' surəsi) ''Ey
Peyğəmbər! Sənin canına and olsun ki, onlar öz
şəhvət sərxoşluqlarında sərgərdandırlar
.'' (''Hicr'' surəsi, ayə-72) ''And olsun qələmə və
mələklərin yazdığına.'' (''Qələm'' surəsi, ayə-1)
Yox əgər deyilsə ki, ancaq Allah-təala and içə
bilər. Cavab olaraq demək lazımdır ki, Allahın
heç bir şeyə ehtiyacı yoxdur, o cümlədən and
içməyə də. Quran bəşərə ona görə göndərilib
ki, biz ondan ibrət götürək və ona uyğun
hərəkət edək. Hədislərə baxsaq görərik ki,
Peyğəmbər(s) də məxluqa and içir. Peyğəmbər
(s)-in and içməyinə dair məhşur sünnə
aliminin öz kitabında qeyd etdiyi hədis var,
''Səhihi Müslüm'' Zəkat kitabı 3-cü c. səh.93-94
Misir çapı. Peyğəmbər(s) öz səhabələrinə
atalarının canına and içməyi həqiqətən də
qadağan etmişdi. Çünki onların ataları müşrük
kimi dünyadan köçmüşdür. Müşrük və kafirlərin
canına and içmək həqiqətən də olmaz. Ən azı
ona görə ki, müşrük və kafirlər buna layiq
deyillər. ''Səhihi Müslüm'' 3-cü c., səh.93-94,
bir şəxs Peyğəmbərdən soruşur ki, ya
Rəsuləllah, hansı sədəqə daha fəzilətlidir?
Həzrət cavabında buyurur: And olsun atanın
canına! Bil, o sədəqə daha əzəmətlidir ki,
sağlam olasan, pula ehtiyacın ola, fəqirlikdən
qorxasan, gələcəyinin fikrində olasan və eyni
halda sədəqə verəsən. ''Müsnədi Əhməd'' 5-ci
c., səh.224-225, Peyğəmbər (s) buyurur: And
olsun öz canıma ki, əmr be-məruf və nəhy əz-
münkər etməyin sakit oturmağından yaxşıdır.