tanımaqda xüsusi mehareti vardı. Şah bü gün de qayığa minmişdi ki, ovçu gelib balığı padşaha teqdim etdi. Şah balığı görüb heyran qaldı, balıqçıya min dinar qızı enam verilmesini emr etdi. Padşahın adamlarından biri dedi- Şah sağ olsun, siz bilirsiniz ki, balıqçı çox, deryada balıq ise boldur, her balığa min dinar enam versen, denizde ne qeder balıq varsa, hamısını tutub sizin hüzurunuza getirerler. Bu dövletin azalmasına, xezinenin boşalmasına sebeb ola biler. Balığın en yüksek qiymeti bir dinardır. Bire min vermeyin ne menası vardır?
Şah dedi:- Doğru deyirsen, lakin söz verdikden sonra gecdir. Vezir dedi:- bu barede bir tedbir görmek olar, hem ved yerine yetiriler, hem pul xezine de qalar. Meslehet odur ki, o, balıqçıdan soruşasınız balıq erkekdir ya dişi. Hansın dese, emr edesiniz ki, gedib onun yoldaşını da getirsin, ya ya vereceyimiz az pula razı olsun. Şah bu teqbiri beyendi, balıqçını çağırıb dedi:- bu balıq müennesdir, ya müzekker? Yeni dişidir, ya erkek?
Balıqçı bir az duruxdu, şahın burada bir kelek işletdiyini duydu, ne deyeceyine meettel qaldı, sonra xeyala daldı. Birden telebelerinin mübahisesini xatırladı, fikirleşib onların öyretdiyi sözü yadına saldı, sonra dedi:- Ey şehriyar, bu balıq xonsadır, yeni ne dişidir, ne erkek. Cavab şahın xoşuna geldi, üzünü vezire tutub: -Sözün nedir, get kişinin min dinarını ver. Bu meseli dedim biliyin xeyrini başa düşesiniz, balıqçı iki quş verib, bir kelme söz öyrendi, lakin sonra o söz ona min dinar qızıl qazanc getirdi, belelikle melum oldu ki, elmin faydası öyredenden çox öyrenenedir. kelile dimne kitabindan

<< 1 2 [3]