(Xanım Zeynəbin (sə) vəfatının ildönümü münasibətilə)

Zeynəbi-kübra Həzrət Muhəmməd Peyğəmbərin (s) nəvəsi, İmam Əli ibn Əbu Taliblə (ə) Fatime­yi-Zəhranın (ə) qızıdır. Hicri 6-ci il cəmadiyül-əvvəl ayının 5-də (miladi 627-ci il) Mədinədə doğulmuşdur. Adının mənası barədə iki əsas fərziyyə vardır. Bəziləri bu kəlməni “zeyn” və “əb” sözlərinin birləşməsi kimi qəbul edib, “atasının bəzəyi” şəklində tərcümə edir, bəziləri də bunu ağac və ya bitki adı sayırlar.

Zeynəb təqribən 5 yaşında ikən babasını və anasını itirmişdir. Daha sonra öz əmisi oğlu Abdullah ibn Cəfəri-təyyarla ailə qur­muşdur. Rəvayətə görə, Zeynəb Abdullaha ərə gedərkən onun qarşısında şərt qoymuşdu ki, istədiyi vaxt qardaşı Hüseynin (ə) yanın­da olmasına, hətta uzaq səfərdə belə, Onu müşayiət etməsinə icazə versin.

Abdullahla izdivacdan Zeynəbin dörd oğlu və bir qızı doğuldu. Oğullarının adı Əli, Övn, Mühəmməd və Abbas, qızının adı isə Üm­mi-Külsum idi. Deyirlər ki, Müaviyə Həzrət Zeynəbin qızı Ümmi-Külsumu öz oğlu Yezid üçün almaq və gələcəkdə Yezidin nəslindən olanların hakimiyyət hüququnu bu yolla qanuniləşdirmək istəyirmiş. İmam Hüseyn (ə) Müaviyənin planından xəbər tutan kimi Ümmi-Külsumun kəbinini əmisi oğlu Qasim ibn Mühəmməd ibn Cəfəri-təyyara kəsdi.

Hicri 60-cı ildə Həzrət Hüseyn (ə) Kufə istiqamətində yola çıxarkən Zeynəb həyat yoldaşı Abdullahın icazəsi ilə iki oğlunu (Mühəmməd və Övn) götürüb qardaşına qoşuldu. Kərbəla faciəsində Zeynəbin iki oğlu da sair şəhidlərin cərgəsində həlak oldu. Aşura faciəsi Zeynəbin gözləri qarşısında baş vermişdir. Lakin İmam Hüseynin (ə) tap­şırığı ilə o, düşmənin qabağında özünü sın­dırmamış, bütün müsibətləri mərdliklə qarşı­lamışdı.

Kərbəla hadisəsindən sonra əsir düşmüş Əhli-beyt qadınlarına və körpələrə başçılıq etmək missiyası Zeynəbin öhdəsində idi. Dördüncü İmam Zeynül-abidin (ə) bu zaman ağır xəstə olduğu üçün Zeynəb Ona qulluq etmək vəzifəsini də öhdəyə almışdı. Bütün bunlarla yanaşı, Zeynəb yolboyu öz atəşin xütbələri ilə camaata