insandır ki, onunla bağlı tarixdə üç dəstə yaranmışdır. Vaxtilə bir dəstə Həzrət İsaya (ə) iman gətirmişdi; bunlar həvarilər və əsil möminlər idi. Bir dəstə o həzrəti çarmıxa çəkib öldürmək istədi; bunlar yəhudilər idi. Bir dəstə də ifrat edib, Onu Allahın oğlu və ilah saydı; bunlar xaçpərəstlərdir. Həzrət Əliyə (ə) münasibətdə də insanlar üç dəstəyə bölünür. Bəziləri o həzrəti sevirlər; bunlar əsil möminlər və o həzrətin tərəfdarlarıdır. Bəziləri Onunla düşmənçilik etmişlər (xəvaricdən olanlar və nasibilər kimi). Bir dəstə də Onu ilah sayıb müqəddəsləşdirmişdir (əliallahilər kimi). Bu üç dəstənin birincisi cənnətdə, ikinci və üçüncüsü isə cəhənnəmdə olacaq (bax: Xarəzmi. Mənaqib, səh. 317, hədis 318).

İmam Əli (ə) həm batini, həm də zahiri xilafətə eyni bir tarixdə (25 il fərqlə) çatmışdır. Belə ki, hicri 10-cu il zilhiccə ayının 18-də Qədir-Xüm çölündə Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s) Allahdan aldığı əmrlə Onu öz canişini və müsəlmanların əmiri elan etmişdi. Bundan düz 25 il sonra – hicri 35-ci il zilhiccə ayının 18-də üçüncü xəlifə Osman ibn Affan qətlə yetirildi və müsəlmanların ümumi rəyi ilə Əli ibn Əbu Talib (ə) xəlifə oldu.

Peyğəmbərin əmisi oğlu, məşhur Quran bilicisi Abdullah ibn Abbas deyirdi ki, Allah-təalanın kitabında heç kimin haqqında Əli barəsində nazil olduğu qədər ayə nazil olmayıb (Hakim Həskani. Şəvahidüt-tənzil, 1-ci cild, səh. 52, hədis 49). Tabiindən olan məşhur təfsir alimi Mücahid deyib ki, Əlinin haqqında 70 ayə nazil olub; bunların heç birində Onun şəriki yoxdur (yux. mənbə, hədis 50). Xətib Bağdadi isə Abdullah ibn Abbasa istinadən, Əli haqqında nazil olmuş ayələrin sayını 300-ə çatdırmışdır (Xətib Bağdadi. Tarixü Bağdad, 6-cı cild, səh.