Atanın oğula mektubu.

Eziz balam Enriko!
Ananın dediyine göre ders oxumaq sene çox çetin gelirmiş. Men hele görmemişem ki, sen mektebe sevinerek gedesen ve senin bu hevessizliyin meni meyus edir. Azca düşün. Tutaq ki, sen mektebe getmedin ve bütün gününü heyetde oynadın. Düz bir hefteden sonra ise bu sene çox bezdirici gelecek. İnan ki, sen sevincle mektebe geden uşaqları gördüyün zaman özün özünden utanacaqsan ve gelib bize yalvaracaqsan ki, biz seni mektebe yollayaq.

Ezizim Enriko, hamı işleyir. Boş gezen ancaq deliler ve avaralardır. Düşün, bütün günü işleyib, sonar da, gece mektebine yollanan fehleleri düşün. Qadınları, qızları düşün, hansı ki, bütün hefte boyu işleyib, sonra da bazar günleri mektebe gedirler. Esgerleri düşün, o esgerleri ki, telimlerden yorğun qayıdır ve sonar da, ellerine kitab defter alırlar. Sen gözleri görmeyen, qulaqları eşitmeyen uşaqları düşün, onlar bele oxumağa çalışırlar. Mehbusları göz önüne getir. Mehbuslar da oxuyub-yazmağı öyrenmeye çalışırlar.



Heç ne vaxtsa düşünmüsenmi ki, her seher mektebe yollananda seninle eyni vaxtda neçe ölkede, neçe milyon uşaq mektebe gedir? Şeher küçelerinde, kend yollarında, denizlerin, göllerin sahillerinde, sehralarda, dağlarda, qarlı ve dumanlı vadilerde milyonlarla uşaq, qoltuqlarında kitab daşıyaraq ve yaxud da çiyinleri ya da ellerinde çantalarıyla mektebe gedirler.
Bir az düşün. Senin de qatıldığın yüzlerle ölkenin uşaqları Rusiyadan Afrikaya qeder milyonlarla uşaq ayrı-ayrı yollardan, eyni şeyi öyrenmekçün gedirler. Düşün ki, bu hereket dayansa insanlar cahillik vaxtına geri dönerler.

Bu sebebden de ey, böyük bir ordunun kiçik esgeri, cesaretli ol! Senin silahların mehz kitablarındır, bölüyün mektebin, düşmenin ise tenbellik ve cehaletdir. Bütün yer üzü ise müharibe meydanı.
Unutma eziz Enriko, qorxaq ve tenbel bir esger heç vaxt zefer qazana bilmez.

Seni seven ve sene inanan atan.

Edmundo de Amikis “Uşaq Üreyi” eserinden