ə xəstəlikləri sağalda, dini mərasimləri idare edən, ölüləri o biri dünyaya ötürən dini adamı idi. Əsil önəmi, şəxsi və cəmiyyətin problemlərini həll edərkən ruhlarla Allahlarla əlaqəyə girmək üçün keçirilən mərasimlərdə şaman həm aktyor, həm rəqqas, həm də müğənni olurdu. Nağara çalır, bir çox havaları təkrarlayaraq fərqli ritmik hərəkətlər edirdi.




Rəqs və İslam

İslam dini isə, özündən əvvəlki dinlərlə bağlı olduğunu düşündüyü rəqsləri qadağan etmək yolunu seçdi. Ancaq rəqsi tamamlilə götürmədi.
Musiqi və rəqs anlayışından səmalar ortaya çıxdı. Bir çox islam təriqətində dini mərasimlərdə rəqsə yer verilir. Bunlardan ən bilinəni Mevlevi səmalarıdır (bax. Mevlana). Səmalarda ilahilər söylənilir, xüsusi geyimli dərvişlər (səma-zənlər) fırlanaraq rəqs edir. Bu fırlanma əsnasında səmazənlər gözlərini əsasən göyı çevirirlər, sol ovuclarını da göyə, sağ ovuclarını isə yerə tərəf çevirirlər.
Səmaların ancaq İslam mədəniyyətindən əmələ gəldiyini söyləmək çətindir. Səmalarda istifadə olunan bir çox rəqsdə əvvəlki dövrlərin və xalqların təsirinin olduğu da düşünülür. Əvvəlki dövrlərin rəqsi daha sonraki dövrə keçib, minlərlə il əvvəl yol keçərkən rəqs fiqurları biri birinə qarışaraq iç-içə