filmlərdə və s. rast gəlmək mümkündür. Aşırı rasionallaşma mənəviyyatı tamamı ilə sıradan çıxarıb.
Bu hardan qaynaqlanır? –deyə soruşsam, tez — savadsızlıqdan, məlumatsızlıqdan, kitab oxumamaqdan və s. deyəcəksiz. Axı təkcə oxumaqla da məsələ həll olmur. Elə sizli-bizli o qədər oxuyanlar görmüşük ki...

Oxuduğum cild-cild kitablar məni başqalarından fərqləndirmirsə, mən də hamı kimi bir yönlü düşünür, tufeyli həyat sürürəmsə, mən də başqaları kimi yolumu, yöntəmimi və istiqamətimi tapmayan sərgərdan biriyəmsə, üst-başım həyat əvəzinə içki qoxuyursa, dediklərimdən, danışdıqlarımdan yalnız puçluq, heçlik sədası eşidilirsə, mən də cahilin yekəsi deyiləmmi? “Nihilizm” adlı fəlsəfəni yaradanlar məgər “oxumuşlar” deyilmiydilər? Demək hər oxuyan Molla Pənah Vaqif olmurki heç, hər oxuyan adam da olmur...

Nə virusdu belə bu cahillik? Nə dərddi?
Görürlər Həzrəti İsa (ə) həyəcanla qaçır. Hara qaçırsan, ya İsa? –soruşurlar. — Xəstələrə şəfa verən, ölüləri dirildən mən cahillərə bata bilmədim, onların əlindən qaçıram deyir...

Əhli-beyt (ə) -da da belə idi. Əlinin (ə) məzlumiyyəti xilafət məsələsindən daha çox onun anlaşılmamasına görə idi. Əli (ə) məzlum idi çünki “Məni itirmədən öncə istədiyinizi məndən soruşun!” –dedikdə cahilin biri durub ondan başındakı saçın sayını soruşurdu. Məhz buna görə Malik Əştər Əliyə (ə) o tarixi sözü dedi: Ya Əli! (ə) kaş əlimdə imkan olaydı səni elə bir dövrana aparaydım ki, səni anlayaydılar...

Aydınlar həmişə cahillikdən, anlaşılmamazlıdan əziyyət çəkiblər. Baxın, cəhalət Sokratın sinəsinə elə bir dağ çəkir ki, təngə gəlib deyir: -Dünyada cəmi-cümlətani bir şər var, o da cahillikdir...

Ən acınacaqlısı budur ki, yeni tip cahillər peyda olub. – “savadlı, əliqələmli” cahillər. Gedib öz cahilliklərinin dərdini çəkməkdənsə gəlib başqalarını da o zülmətə sürükləmək istəyirlər. Axı cəhənnəmə gedən özünə yoldaş axtarar. Bir qara-qəpik dəyəri olmayan biriləri əllərinə qələm, kağız, mikrofon alıb xalqın dəyərlərini “eleştirirlər”. O