münasibətləri, nə də talağı (boşanmağı) seçməsə, şəriət hakimi bu işə müdaxilə edə bilər. Belə ki, şəriət hakimi kişini zindana salıb dörd aydan sona bu iki yoldan birini seçməyə məcbur etməklə qadını bu çətin vəziyyətdən qurtara bilər.

İslam dini «ila»nın hökmünü tamamən batil etməsə də, onun pis təsirlərini aradan qaldırmışdır. Çünki İslam heç kimə icazə vermir ki, bu yolla həyat yoldaşını çıxılmaz vəziyyətə salsın. İslam bu dörd ayı («zərbul-əcəl», yəni – dini əda etmək və ya hər hansı bir işi yerinə yetirmək üçün müəyyən vaxt təyin etmək kimi) təyin edibsə də, bu yolla ailə münasibətlərinin bir hissəsini batil etmək yox, bəlkə cinsi münasibətlərin dörd aydan bir şəri baxımdan vacib bir əməl olduğunu göstərmək istəmişdir. (Əlbəttə, qadın bu uzun müddət ərzində günaha düşməməlidir. Günaha düşmək qorxusu olan gənc qadınlar üçün isə bu fasilə qısadır).

Nöqtələr:
1. «ila» istisna bir hökmdür.
Hər bir bəyənilməz iş üçün olan and batil və mənasızdır, onu sındırmağa da heç bir eybi (günahı) yoxdur. Bu hökmə əsasən cinsi münasibətləri tərk etməyə and içmək qətiyyən düzgün bir iş olmadığından təsirsizdir. İslamın bu cür and içənlər üçün kəffarə təyin etməsi isə inadkar kişiləri qadın hüququnu pozan bu qeyri-insani əməldən çəkindirmək üçün bir cəza növüdür.

2. İslam hökmü ilə qərb dünyasının müqayisəsi.
Qərbin cahil adətlərində də, «ila»ya bənzər «cismi ayrılıq» adlanan bir qanun vardır. Belə ki, məsihilərdə talaq (boşanmaq) olmadığı üçün, Böyük Fransa inqilabından sonra, artıq bir yerdə yaşaya bilməyən qadın və kişinin ayrılması üçün bir qanun təsis edildi. Bu qanuna əsasən, kişi və qadın müvəqqəti olaraq bir-birindən ayrılaraq müxtəlif evlərdə yaşayırdılar. Bu zaman ailə münasibətləri saxlansa da, qadın və kişinin boynundan bir-birinə aid olan haqları götürüldü. Belə vəziyyətdə nə kişi evlənə, nə də qadın ərə gedə bilərdi. Bu hal üç ilədək davam edə bilərdi, müddət bitdikdən sonra isə onlar bir yerdə yaşamağa məcbur idilər.

Qərb dünyası bu ayrılığa