Quranın nəzərində insanın dəyəri


Şübhəsiz ki, insan varlıq aləminin fövqəladə bir məxluqudur. İnsanın haqqında çox sayda söz eşitmişik. Ancaq insanın dəyərini hamıdan çox onu Yaradan bilir. Ona görə də Qurana müraciət edək və Xaliqin biz insanlara verdiyi dəyərləri öyrənməyə çalışaq.
1. Allahın canişini.
"Və (yadına sal) o zaman(ı) ki, Rəbbin mələklərə dedi: «Həqiqətən Mən yer üzündə bir canişin (Allahın oradakı nümayəndəsi, ya da oranın nəsli kəsilmiş qədim sakinlərinin canişini) qoyacağam»”. ("Bəqərə” 30).
"Sizi, sizə verdiyi şey barəsində imtahan etmək üçün yer üzündə Öz canişinləri yaxud keçənlərin canişinləri edən və sizin bəzinizi digər bəzilərindən (maddi və mənəvi baxımdan) dərəcələrlə üstün edən Odur”. ("Ənam” 165).
Bu ayələr insanın varlıq aləmindəki ən mühüm məxluq olduğunu isbat edir. Yəni, Allahın canişini elan edir. Ona görə də insan dəyərini bilməli və özünü Allahın canişini kimi aparmalıdır. Nəinki zəlil və xar kimi.
2. Mələklərin müəllimi.
"Allah buyurdu: «Ey Adəm, onların adlarını (ya onların həqiqətlərini və sirlərini) mələklərə xəbər ver». Elə ki, (Adəm onların) adlarını (ya həqiqətlərini) mələklərə xəbər verdi, Allah buyurdu: «Sizə demədimmi ki, həqiqətən Mən göylərin və yerin gizlinliklərini bilirəm və sizin həm aşkar etdiyinizdən, həm də gizlətdiyinizdən xəbərdaram?!»”. ("Bəqərə” 33).
3. Allahı axtarmaq fitri hissi.
"O zaman sənin Rəbbin Adəm övladlarından – onların bellərindən övladlarını çıxartdı (tarix boyu tədricən onları bir-birinin belindən dünyaya gətirdi) və onları (ağıllarının dərk etməsi və peyğəmbərlərin təbliği vasitəsilə) özlərinə şahid tutdu ki: «Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi?» (Ağıl nemətindən və peyğəmbərlərin dəvətindən məhrum olanlardan başqa) onların hamısı: «Bəli, (Rəbbimiz olmağına) şəhadət verdik» dedilər. (Allah belə etdi ki,) məbada Qiyamət günü «biz bundan (tovhid və rübubiyyətdən) qafil idik» deyəsiniz”. ("Əraf” 172).
İnsan fitri olaraq Allahpərəstliyə meyl edər. Çünki bu onun fitrətinə və zatına