Əmanətə xəyanət o əmələ deyilir ki, gizli şəkildə həyata keçirilər və insan da yanına qoyulan şey və söz əmanətindən icazəsiz istifadə edər. Quranın nəzərincə insanın bütün əza və üzvləri onun yanında əmanət qoyulmuşdur. İnsan da ondan düzgün bəhrələnməli və onu qorumalıdır. Allah buyurur: “Bilmədiyin bir şeyin dalınca getmə! Çünki qulaq, göz, ürək və bunların hamısı, sorgu-suala çəkiləcəklər”. (“İsra”, 36). Həqiqətdə də insanın bütün üzvləri və əzaları onun yanında əmanət qoyulmuşdur. O, da Qiyamət günü bu üzvlərdən düzgün istifadə etdiyinə və onu qoruduğuna görə cavab verəcəkdir. Allahın qoyduğu qanunları aşan hər bir hərəkət bu üzvlərə xəyanət etmək deməkdir.

Allahın insana əta etdiyi nemətlərdən biri də göz nemətidir. Bu üzvü də Allah qanunlarına görə istifadə etmək lazımdır, əks halda Qiyamət günü xəyanət hesab ediləcəkdir.

Gözün xəyanəti

İnsanın bədən üzvlərinin təkamül yolundakı yeri

Allah Təala Quranın bir neçə ayəsində gözün əhəmiyyətinə işarə etmiş və onu insanın təkamülü yolundakı mühüm vasitə kimi qiymətləndirmişdir. İnsan bilik və elmə yiyələnmək üçün tanıma vasitələrinə ehtiyac duyur. Bu da göz, qulaq və ürəkdir. İnsan hər bir bilik əldə etmək üçün hiss orqanlarına ehtiyac duyur. Əgər insan hər bir hiss orqanını itirərsə, bilik və elmi tanımanın bir hissəsini itirmiş olar. Ona görə deyirlər ki, o zaman ki, insan hiss orqanını itirər, elm və biliyi itirər.

Hər bir hiss orqanı, məsələn, göz insana elm və biliyi özünəməxsus qavramaq qabiliyyətini verir. Ancaq başqa hiss orqanları vasitəsilə onu o cür qavramaq olmur. Ona görə də deyə bilərik ki, bu hiss orqanını əldən verən şəxs təkamül yolunu da əldən verər. Çünki kamala çata bilməz.

Gözün xəyanəti

İnsanın hər bir tanıma vasitəsi bir növ insan yanına qoyulmuş İlahi əmanətdir. İnsan gözü vasitəsilə görür və bu yolla bəsirətə yol tapır. Allah insanın hər bir üzvlərini və əzalarını adlarla təcəlli etmişdir. İnsanın hər bir üzvü kamal adlarının simvoludur. Hər bir haqq yolçusu onlardan