olan şəxsə oruc tutmaq çətindirsə, bu halda onların oruc tutması vacib deyildir. Həmçinin oruc tutmaq onlara əziyyət və məşəqqət olduqda da hökm eynidir (yəni, vacib deyil). Lakin bu halda (əziyyət və məşəqqət olan halda) onlara vacibdir ki, tutmadığı günlərin sayı qədər günə "1 müdd təam” (750 qram) fidyə versin. Daha yaxşı olar ki, fidyə buğdadan və "2 müdd” (1500 qram) olsun.

● Sual: Bəs görəsən susuzluq xəstəliyi olan şəxsin sonradan oruc tutmaq imkanı olarsa, tutmadığı orucun qəzasını tutması vacibdirmi?

Ayətullah Sistani: "Zahirə əsasən vacib deyil. Amma ehtiyat-müstəhəb budur ki, (daha yaxşı olar ki,) imkanı olan halda tutsun." (Mənbə: "Minhac, cild 1, səh 334”.)

Ayətullah Vəhid Xorasani: "Zahirə əsasən vacib deyil. Amma ehtiyat-müstəhəb budur ki, (daha yaxşı olar ki,) imkanı olan halda tutsun." (Mənbə: "Minhac, cild 1, səh 296”.)

Ayətullah Fazil Lənkərani: "Zahirə əsasən vacib deyil. Amma ehtiyat-müstəhəb budur ki, (daha yaxşı olar ki,) imkanı olan halda tutsun." (Mənbə: "Əl-əhkamul-vazihə, səh 263”.)

Ayətullah Məkarim Şirazi: "Əgər sonradan qəzasını tuta bilərsə ehtiyat-vacibə görə qəzasını tutmalıdır." (Mənbə: "Tovzihul-məsail, məsələ 1452”.)

4: - Doğum vaxtı yaxınlaşan xanım

Fəqihlər buyururlar ki, oruc tutmağın özünə və ya bətnindəki uşağa zərəri olan doğum vaxtı yaxınlaşan xanıma oruc tutmaq vacib deyil. Amma tutmadığı günlərin sayı qədər günə "1 müdd təam” (750 qram) fidyə verməsi vacibdir. Daha yaxşı olar ki, fidyə buğdadan və "2 müdd” (1500 qram) olsun.

● Sual: Bəs görəsən belə halda olan xanıma oruc tutmaq imkanı olarsa, sonradan tutmadığı orucun qəzasını tutmaq vacibdirmi?

Ayətullah Sistani: "Hər iki halda (özünə və ya uşağa zərər olan halda) gərək sonradan tutmadığı orucun qəzasını tutsun." (Mənbə: "Tovzihul-məsail, məsələ 1698”.)

Ayətullah Vəhid Xorasani: "Tutmadığı orucların qəzasını tutmalıdır." (Mənbə: "Tovzihul-məsail, məsələ 1736”.)

Ayətullah Fazil Lənkərani: "Əgər oruc tutmaq ananın bətnindəki uşağa və