ilk növbədə var olan inanc, güvən, ədalət, haqqaniyyət, yaxşılıq kimi toxumların əkilmiş olduğu vicdanın örtülməsi halıdır. Sonradan əldə edilən deyil, hər insanda əvvəldən var olan mənasına gələn “vicdan”ın gözünün pərdələnməsi, vicdan qulağına qurşun axıdılması, vicdan dilinin lal olması halıdır. Küfr pərdəsi ilə örtülən bir vicdanın sahibi, istər‐istəməz inkara yönələcək. Məhz buna görə, hər inkar qərəzli bir mühakimədir. Vicdanın üzəri örtülmədən, inkar etmək qeyri‐mümkündür. Ancaq karlaşdırılmış, korlaşdırılmış və lal edilmiş bir vicdanla inkar edilə bilər.

İman ən böyük imkandır. İnsanın imanı tükənmədikcə imkanı tükənməz. İnsanı bu çətin həyat yolçuluğunda yaradılış məqsədinə doğru qət etdirən iman yanacağıdır.
İman aksiomadır. İnsan bilmədiyini inkar edə bilər. Ona görə də insan bilmədiyinin düşmənidir. Amma insan tanımadığına inana bilməz. İnkar bir uzaqlaşdırma və rədd, iman təsdiq və qəbuldur. Bilməmək, tanımamaq və tanımaq istəməmək də inkarın bir növüdür. Lakin iman bilməyi və tanımağı labüd edir. İman ağacının kökü bilməyi də ehtiva edən “mərifət”dir. Bilmək və tanımaq, iradəli və şüurlu bir yönəlişdir. Zatən iradə və şüurun olmadığı bir yerdə, iman da yoxdur. İman, azad iradəyə istinad edən bir seçimdir. Ona görə də, məcburi iman iman deyil. Çünki iman ağacının gövdəsi qəlb ilə təsdiqlənir. Qəlb ilə təsdiq etmədən dil ilə iddia [1] edən mömin deyil, münafiq olar. Münafiq gizli kafirdir və Qurana görə kafirdən daha aşağıdır.

İman sevgiyə bənzəyir, inkar isə nifrətə. Sevgi pozitiv bir şeydir, nifrət neqativ. Sevgi insanı artırar, nifrətsə insana heç bir şey qazandırmaz. İman özü etibarı ilə pozitiv bir dəyər olduğu kimi, inkar da neqativdir. İman, sevgi kimi insanı zənginləşdirir, inkar isə nifrət kimi insanı yoxsullaşdırır. İman artırmaq, inkar əskiltməkdir. İman dəyər qatar, inkar isə dəyəri əskildər.

İman xatırlamaq, küfr unutmaqdır. Xatırlamaq yenidən qazanmaqdır, unutmaq isə itirmək və azaltmaqdır. İman edən, fitrət boltunun dişlisinə